صنعت چاپگزارش

ناکجا آباد!

مشکلات بهداشتي صنايع کوچک

امروزه همه صاحب‌نظران عرصه مديريت، چه آنها که نيوتني عمل مي‌کنند آنها که کوانتومي فکر مي‌کنند بر اين باورند که نيروي انساني و مسائل مربوط به آن در طي طريق سازمان براي رسيدن و پيشبرد اهداف عالي از اهميت زيادي برخوردار است. يکي از معضلاتي که نيروي کار و درنهايت کارفرما با آن روبه‌رو است بروز مشکلات بهداشتي است که درون صنايع کوچک به‌وفور آشکار است و منجر به عدم کارايي نيروي انساني و درنهايت منجر به عدم کارايي صنايع مي‌شود. ازجمله عواملي که مي‌توان براي ظهور اين نوع مسائل نام برد نبود آموزش کافي و مستمر متصديان صنوف، پراکندگي صنوف فني و صنايع کوچک در نقاط مختلف شهر، وضعيت نامساعد اقتصادي کارفرمايان و سهل‌انگاري کارفرمايان در اجراي دستورات و مقررات ايمني و بهداشتي در محيط کار را يادآور شد.
هرروز صبـح منزل را به مقصد محل کار ترک مي‌كنيم درگذر از خيابان‌هاي شلوغ و پرترافيک شـهر، ويتـرين مغازه‌ها ‏چشم هـر رهگذر را نوازش مي‌كند با خود مي‌گوييم عجب مبـل قشنـگي چه كفـش زيبـايي چه فـرش خوش‌نقشي ‏و چه ماشين خوش‌رنگـي و…‏ حيرت كنان به مسير خود ادامه مي‌دهيم.
از كنار كارگاه‌هاي نجاري، كفاشي، نقاشي و صافـكـاري و… مـي‌گـذريـم، سـروصداي ‏گوش‌خراش آهـنگري، بوي بنـزين و رنگ نقاشي، گـردوغبار نجاري و… آدمي را از روياي شيرين زندگي بيدار مي‌‏كند تا لذت زودگذر زيبايي‌هاي پشت ويتـرين مغازه‌ها را فراموش كند، حس كنجكاوي‌اش را تحريك مي‌كند كه با اندكي ‏تامل و توقف تغيير مسير وارد اين كارگاه‌ها شود تا بداند خالق آن‌همه زيبايي‌ها در نمايشگاه‌ها و فروشگاه‌ها كيست‌؟ ‏كجاست؟ چگونه و در چه محيطي كار مي‌كند؟ در كارگاهـي، نقاشـي را با پيسـتوله‌اي پر از خون‌جگر مشاهده مي‌كنيم كه چگونه روي ماشـين رنگ مي‌پاشد و محيـط ‏كار را آكنده از دود قرمز اسپند مي‌كند تا هنرش از گزند بدنظران مصون ماند و بدانند خوش‌رنگي قرمز جگري ‏از كجاست!‏ به كارگاه نجــاري وارد مي‌شويم سـروصداي زياد دستگاه‌هاي رنده واره فلكه و… آهنـگ ملايم محيـط كار را تغـيير ‏مي‌دهد. آشوب و اضطـراب را در كارگاه حاكم مي‌کند که با شنيدن دستورات آهنينش ترس و نگراني سراسر وجودمان ‏را فراگيرد و ضـربان قلبمان تند بزند به‌طوري‌كه گوش‌هايمان ديگـر، درد دل نجار را نشنوند.‏ از كنار كارگاه آهنگـري مي‌گذريم چشمان هر رهگذر مجذوب اشعه نوراني جوشكاري مي‌شود تا از حرارت و روشنايي آن ‏لذت ببرد غافل از آنكه چشمانش فداي آن گرما و روشنايي كذايي خواهد شد. تيرگي سقف و ديوار، سرخي چشمان ‏آهنگر و سردي محيط كارشان از بي‌مهري كار دارد درحالي‌كه كار، بزرگ‌ترين تفريح زندگي هر شخص است. انسان بيكار همانند جسم بي‌روح است كه با كاركردن روح در جسم ‏او دميده مي‌شود.
‏ آري نمونه‌هايي از اين كارگاهـ‌ها را بارها و بارها به‌طور روزمره در تمام نقاط شهر مشاهده مي‌كنيم كه به‌صورت پراكنده ‏تحت شرايـط ناايمـن و غيربهداشـتي مشـغول فعاليت هستند بدون پاســخ به ســوالاتي كه در ذهــن ما نقــش مي‌‏بندد از كـنار آنها
بي تفـاوت مي‌گذريم راستـي چه گـروهي، چه ارگـاني مسئول و ضامن سلامـتي كارگران و محيـط ‏كار صـنايع كوچك شهـرمان هستند اما نكـته‌اي كه بايد بدان توجه کرد آن است كه بدانيم سلامـتي اين قشر عظيم ‏زحمتكش به‌واسطه عوامل مضر و زيان آور محيط كار همواره تهديد مي‌شود.‏ با توجه به گزارشات و نتايج بازديـدهاي مستـمر كارشناسان و بازرسين بهداشت‌کار مبنـي بر وضعيت نامناسب و غيربهداشتي كارگاه‌ها، علل بروز مشكلات بهداشـتي صنـايع كوچك مورد ارزيابي قرار گرفت تا ضمن گسترش فرهنگ ‏ايمنـي و بهداشـت كار راهكارهاي مناسبي درجهت بهبود سلامـتي كاركنان صنوف فني و خدماتي اتخاذ شود.

عوامل بروز معضلات بهداشتي
صنايع كوچك
‏1ـ نبود آموزش مستمر متصديان صنوف فني و خدماتي:‏ عدم آگاهي متصديان صنوف فني و خدماتي از دستـورالعمل‌ها و اهـداف و برنامه‌هاي ‌بهداشت‌کار يكي از عوامل ‏بروز مشكلات بهداشـتي كارگاه‌ها بوده كه بدون اطلاع از عوامل زيان‌آور و مخاطرات بهداشـتي محيط كار خود ‏مشغول ‌فعاليت‌ هستند لذا ‌ارتقاء ‌سطح‌ آگاهي‌ ‌شاغلان صنوف فنـي و خدمـاتي مسـتلزم انجام اقدامات مسـتمري از قبيل ‏تشكيل كلاس‌هاي آموزشـي و استفاده از پمفلت‌ها و پوسترهاي آموزشي در محيط كار و… است.
2ـ پراكندگي صنوف فني و صنايع كوچك در نقاط مختلف شهر:‏ از روش‌هاي كاهش اثرات عوامل زيان‌آور محـيط كار مي‌توان به كاهش تعـداد افــراد در معرض ‌اين ‌عوامل ‌از ‏قبيل سـروصدا، گردوغبار و… است كه ‌با توجه ‌به ‌پراكندگي‌ و استقرار صنوف ‌فني ‌در نقاط ‌مختلف‌ شهر و در ‏مجاورت ‌منازل مسكوني، علاوه بر شاغلين صنوف، عابرين و ساكنين نيز در معرض عوامل زيان‌آور قرار مي‌گيرد كه ‏باعث آزار و مزاحمت آنان مي‌شوند.‏
3ـ استـيـجـاري بـودن كـارگـاه‌هـا:‏ اكثـر كارفـرمايان ‌به ‌علت ‌مشكلات ‌اقتـصادي ‌توانايي ‌خريد مغـازه ‌را ندارند به‌ناچار جهت ‌تامين ‌مكان فعاليت ‌خود ‏مغـازه‌اي ‌را اجاره ‌مي‌كنند كه ‌ازلحاظ ساختماني منطـبق ‌با آيين‌نامه ‌تاسيسات ‌و تسهيلات ‌بهداشـتي ‌كارگـاه نيست ‏‏‌عـلي‌رغـم موافقت ‌برخي ‌از آنان ‌با مـرمت‌ و تعـمير سقف ‌و ديوار و كف‌ كارگاه ‌و… به علت ‌مخالفت صاحب‌ملک با ‏هــرگونه تغيير و بهـسازي، با قبول شرايط موجود در كارگاه به فعاليت خود ادامه مي‌دهند در غير اين صورت مجبورند ‏مغازه را تخليه کنند.‏
‏4ـ فعاليت بدون پروانه كسب كارگاه‌ها:‏ اكثر كارگاه‌هاي فني و خدماتي بنا بر دلايلي از قبيل موقتي بودن مكان فعاليت، سهل‌انگاري كارفرمايان در اخذ مـجوز ‏فعاليت و عدم نظارت مستمر اتحاديه‌هاي صنفي و… فاقد پروانه كسب هستند اگر هم داراي پروانه كسب باشند بدون ‏در نظر گرفتن ضرورت استعلام از مركز بهداشت نسبت به تمديد آن اقدام شده است لذا عدم نظارت بر وضعيت ‏بهداشتي كارگاه‌ها در هنگام اخذ يا تمديد پروانه كسب كارگاه‌ها، باعث بروز مشكلات و مخاطرات بهداشـتي مي‌شود.
‏5ـ همكاري محدود شهرداري با صنايع محدود:‏ تاخير در ايجاد و راه‌اندازي شهرك صنوف و عدم واگذاري به‌موقع زمين يا كارگاه صنفي به كارفرمايان ازيک‌طرف، اعـطاي پروانه ساخت بدون در نظر گرفتن تسهيلات ويژه به كارفرمايان در راستاي بهسازي وضعيت بهداشتي ‏كارگاه‌ها از طرف ديگر، از علل استـقرار و پراكندگي صنوف فني علي‌الخصوص صنوف مزاحم در سـطح شهر به شمار مي‌‏آيند كه بدون نـظارت بر فعاليت اين نوع كارگاه‌هاي غيربهداشـتي و عـدم هـمـكاري گســترده شهــرداري درزمينهٔ انتـقال ‏آنها به خارج شهر علاوه بر دگرگوني بافت شهري باعث ايجاد آلودگي زيست‌محيطي از قبيل آلودگي صوتي و شيميايي ‏و… عواقب ناگوار ديگر مي‌شود.
6. وضعيت نامساعد اقتصادي كارفرمايان:‏ يكي ديگر از عوامل به‌وجود آورنده معضلات بهداشـتي صنايع كوچك عدم تمكن مالي و برخورداري كارفـرمايان ‏از تسهيلات اعطايي موسسات اعتباري و بانك‌ها است كه اگر تسهيلاتي جهت بهسازي وضعيت بهداشتي كارگاه‌ها به ‏متصديان صـنوف فني و خدماتي در نظر گرفته شود مي‌تواند در كاهش معضلات بهداشتي كارگاه‌ها موثر واقع شود.
‏7.ـ سهـل‌انگاري كـارفرمـايـان در اجـراي دستورات و مقررات ايمني و بهداشتي در محيط كار:‏ نظر به اينكه به‌کاربرده دستورالعمل‌هاي ايمـني و بهداشـتي توصيه‌شده توسـط كارشناسان ذي‌ربط از سوي شاغلين ‏صنوف فنـي و خـدمـاتي تضـميـن‌كنـنـده امـنيـت و سلامتي آنان در محيط كار است متاسفانه اكثر كارفرمايان با سهل‌انگاري ‏در اجراي اين مقررات سلامتي خود و اطرافيان را به خطر انداخته و به فعاليت خود در محيط غير ايمن و بهداشـتي ادامه ‏مي‌دهند اين در حالـي است كه نظارت محدود سازمان‌هاي ذي‌صلاح از قبيل مركز بهداشـت، اداره كار و … بر وضعيت ايمني ‏و بهداشـت محيط كار مي‌تواند منجر به عدم رعايت و اجراي دستورالعمل مربوطه و بروز بيماري‌ها و حوادث ناشي ‏از كار شود.‏ با توجه به علل بروز مشكلات بهداشتي صنايع كوچك كه در بالا به پاره‌اي از آنها اشاره شد راهكارهاي ‏ذيل جهت رفع آن پيشنهاد مي‌شود. ‏
‏1ـ تامين نياز آموزشــي متصديان صنوف فني و خدماتي در خصوص مسائل ايمـني و بهداشـتي محيط كار به‌صورت ‏مستمر با مشاركت و همكاري سازمان‌هاي ذيربط از قبيل اداره كار مركز بهداشت و مجامع امور صنفي و…
‏‏2ـ تشكيل جلسـات و همايش‌هايي در زمينه بررسي علل بروز مشكلات بهداشـتي صنايع كوچك با همكاري ارگان‌هاي ذي‌ربط ‏و مشاركت مسئولان شهر و کارفرمايان و نمايندگان سازمان‌ها وادارات و…‏
‏3ـ متمـرکز کـردن صنـوف فنـي و خـدماتي در خارج از شهر و ايجاد شهرك صنوف با تفكيك صنوف از يكديگر و فعاليت صنوف ‏خاص در كنار يكديگر
‏4ـ تشويق كارفرمايان به دريافت پروانه كسب و الزام به استعـلام از مركز بهداشـت در خصوص وضعيت بهداشـتي ‏كارگـاه با در نظر گرفتن تسهيلات و مزايا و… درنهايت برخورد با كارفرمايان بدون پروانه از سوي اتحاديه‌هاي صنفي
‏5ـ همكاري شهرداري از طريق اعطاي تسهيلات ويژه درزمينه مجوز مرمت و ساخت كارگاه‌ها به‌طوري‌كه متصديان ‏صـنوف فني و خدماتي باكمال رغبت نسبت به بهسازي و بهداشتي کردن كارگاه اقدام کنند.‏
‏6ـ برخورد قانوني با در نظر گرفتن جرائـم سنگين براي كارفرمايان كارگاه‌هاي مزاحم به‌نحوي‌كه درجهت پرهيز ‏از مزاحـمت همسايگان و كاهش آلودگي عوامل زيان‌آور سروصدا و گردوغبار محيط كار موثر واقع شود.‏ ‏
7ـ همكاري و هماهنگي بيش از پيش مراجع قضايي، اداره كار، مركز بهداشت، اتحاديه‌هاي صنفي با يكديگر در خصوص ‏اجـراي مقررات ايمني و بهداشتي در كارگاه‌هاي فني و خدماتي
‏8ـ همكاري بانك‌ها و موسسات مالي و اعتباري با كارفرمايان صنايع كوچك درزمينه اعطاي وام مرمت و بهسازي كارگاه
‏9ـ مشاركت و نظارت همگاني مردم برحسن اجراي مقررات ايمني و بهداشتي در كارگاه‌ها درهنگام تردد در سطح ‏شهر يا سكونت در جوار كارگاه‌هاي فني به‌عنوان رابطان ايمني و بهداشت‌کار درجهت همكاري با كارشناسان مركز ‏بهداشت و اداره كار.‏
‏10ـ همكاري تامين اجتماعي درزمينه ارائه خدمات بيمه‌اي به كليه كارگاه‌ها و حمايت اقتصادي و درماني در هنگام ‏بروز حادثه و بيماري ناشي از كار
‏اكبــــر طاهـــري پاكــدل، كارشــنــاس بهداشت حرفه‌اي مركز بهداشت شهرستان ساوه

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن