فرصتهاي فراواني براي RFIDوجود دارد. راجع به اين فرصتها كه ظاهرا به حدس و گمان نزديك هستند؛ شما هم خواندهايد و اگر تا به حال نخواندهايد؛ اين چند سطر راهگشاست:
تصور كنيد پول پاركينگ مركز خريد يا پاركينگ محل كارتان را از قبل پرداخته ايد و حالا هر وقت به پاركينگ ميرويد تگ RFIDباعث ميشود تا وقتتان بابت گرفتن قبض ورودي و يا پرداخت وجه هنگام خروج؛ گرفته نشود (اين پديده الان وجود دارد و با نام
E-ZPass transponderمورد استفاده قرار دارد؛ يك نوع شماره سريال براي برداشت پول از حساب )..... تصور كنيد در مركز خريد؛ چرخ خريدتان را از خريد پر كردهايد و فقط كارت خريدتان را پاي صندوق داخل دستگاه ميكنيد و به خانهتان ميرويد. در اين حالت آنچه رخ داده اين است كه هر RFIDبر روي هر چه خريدهايد اطلاعات مربوط به قيمت خودش را براي دستگاه الكترونيك خواننده قيمتها فرستاده و به اين ترتيب پيش از آنكه به درب خروج مركز خريد رسيده باشيد، همه قيمتهاي كالاهاي خريداري شده توسط شما به دستگاه قيمتخوان ارسال شده است. در همين حال اين دستگاه قيمتخوان هم كه قيمتها را از برچسبهاي RFIDگرفته، ميتواند آنها را براي فروشنده اصلي و نيز براي توليدكنندگان محصولات ارسال كند و او هم بداند كه فرضا يك كالايش تماما به فروش رفته و از كالاهاي ديگرش به چه ميزاني در قفسه ها يا در انبار باقي مانده است. از طرف ديگر حتي بانك هم ميتواند مستقيما ميزان خريد شما را از حسابتان كسر كند.
... در نظر بگيريد خانهاي را كه دستگاه پخت و پز آن به محض ديدن گوشت از روي وزن، آن را بشناسد و دستورات مخصوص به آن را براي پخت و پز به اجرا درآورد. يا ماشينهاي هوشمند لباسشويي را در نظر بگيريد كه درباره ريختن يك لباس رنگي در ميان لباسهاي سفيد - كه احتمال رنگ دادن در آن وجود دارد - به شما هشدار بدهند... يا در نظر آوريد روزي را كه بشود از روي ميزان مصرف چاي در يك خانه كه سكنهاش افراد مسن هستند؛ فهميد چقدر از نظر اجتماعي تامين هستند و تنها نماندهاند؛ باور كنيد اين نكته در يك كنفرانس در لندن مورد بحث جدي قرار گرفته است..... هيچ چيزي نميتواند به عنوان مانع عمل كند. از لباسهاي هوشمند و ژاكتي كه رنگ عوض ميكند تا پردههايي كه RFIDدارند و ميتوانند حتي به حرفهاي شما گوش كنند...
ميتوان با RFIDبيماران را زير نظر داشت كه آيا به صورت صحيح تحت معالجه و مصرف دارو هستند يا خير؟ .... در نظر بگيريد آژانسهاي هواپيمايي را كه در حال جايگزينسازي RFIDبا باركدها هستند تا بتوانند در نظام تحويل بار بهبود ايجاد كنند.... يا بد نيست بدانيد كه وزارت خارجه آمريكا صدور گذرنامههاي مجهز به RFIDرا از اداره گذرنامه شهر دنور آغاز كرد تا در مرحله بعد آنرا به 17 اداره گذرنامه ديگر در سراسر آمريكا هم گسترش دهد.
آمريكاييها ميگويند جعلكردن يا تغيير دادن گذرنامههاي داراي RFIDمشكل است و به اين ترتيب ضريب امنيتي بالاتري دارند؛ چرا كه تمام اطلاعات ثبتشده بر روي تراشه بايد دقيقا با اطلاعات بخش كاغذي گذرنامه تطبيق كند و اگر حتي يك گذرنامه داراي RFIDدزديده شود، اين تراشه داراي يك شماره شناسايي منحصر به فرد است كه بوسيله سازمانهاي قانوني در سراسر جهان قابل رديابي است و حتي در آينده ممكن است بر روي اين تراشه اطلاعات زيستسنجي مانند تصاوير اثر انگشت نيز اضافه شود.... شركت مارك اند اسپنسر انگليس استفاده از RFIDرا شروع كرده و ميخواهد از آن در لباسهاي زنانه و مردانه استفاده كند..... انگيزه شركت وال مارت در بهكارگيري RFIDاين است كه اقلام مورد فروش خودش را سه برابر سريعتر از قبل عرضه كند... در نظر بگيريد بر روي كاغذ برچسب RFIDباشد، تا كاملا مشخص شود چه وقت و كجا ساخته شده است؛ چقدر ازكاغذها امكان دارد باطله باشد تا به اين ترتيب بتوان از ميزان ضايعات كاغذ كاست.... در نظر بگيريد چاپخانهاي بسيار بزرگ را كه در آن RFIDبه پالتها چسبانده شده تا به سرعت بتوان فهميد كه پالتها از كجا آمدهاند و الان در كجاي كارگاه قرار دارند..... راستي جام جهاني فوتبال كه يادتان هست؟ بليتهاي مسابقات فوتبال جام جهاني در آلمان هم با RFIDتجهيز شد. رمزگذاري بليتهاي مسابقات جام جهاني با اين هدف صورت گرفت تا اين اطمينان به وجود آيد كه تماشاچيان از وروديهاي خودشان وارد ورزشگاهها ميشوند و در جاهاي خاص خودشان هم مستقر ميشوند و از بوفههاي مربوط به قسمت خودشان استفاده ميكنند. علاوه بر اين، كاربرد RFIDدر بليتهاي مسابقات فوتبال جام جهاني يك فايده ديگر هم داشت و آن جلوگيري از جعل بليتها بود. طبق محاسباتي كه به عمل آمده بود، استفاده از برچسب RFIDدر اين بليتها حدود 10 سنت (با واحد يورو) به قيمت بليتها اضافه كرد كه با توجه به 2/3 ميليون بليت در نظر گرفته شده به 320 هزار يورو بالغ شد و به عبارت بهتر استفاده از RFIDبراي برگزاركنندگان مسابقات فوتبال جام جهاني 32 هزار يورو هزينه در برداشت. شركت فيليپس كه باني اين اتفاق بود، اميدوار است كه اين تجربه به افزايش ميزان تقاضا براي استفاده از RFIDبينجامد و همين امر سبب شود تا هزينههاي استفاده از اين تكنولوژي در آينده كاهش يابد... اما جالبتر از همه استفاده از RFIDبر روي تيغ اصلاح بود كه توسط كمپاني تسكو (Tesco)صورت گرفت. هدف اين شركت از كاربرد RFIDدر تيغهاي اصلاح اين بود كه از كش رفتن آنها از سوپرماركتها- كه امري رايج بود- جلوگيري كند. هنوز مدتي از استفاده از اين روش نگذشته بود كه موجي از اعتراض به پا شد و علت آن هم اين بود كه معترضان بر اين باور بودند كه اين اقدام به نقض حريم شخصي ميانجامد. در واقع از هر كسي كه اين تيغهاي اصلاح را در دست داشت -چه خريدار و چه سارق، عكس گرفته ميشد!
با همه اين تفاصيل استفاده از RFIDهنوز براي خيليها نامشخص است و براي آنانكه آنرا ميشناسند استفادهها هنوز پراكنده است، اما شك نكنيد كه استفاده از RFIDدر آينده حالت استاندارد به خود خواهد گرفت.
اما چيست اين RFID؟
- شناسايي از طريق امواج راديويي (RFID)يا Radio Frequency Identification
- انباشت و بازيافت دادهها از راه دور
- يك تكنولوژي كه از دههها پيش براي رهگيري پرندگان وجود داشته است
- رهگيري و شناسايي انسان؛ حيوان و اشيا (مثل نمونه كتابها در كتابخانه و اجناس در فروشگاهها)
- شناسايي از طريق امواج راديويي
- جايگزيني براي باركدها (با ظرفيتي بيشتر از باركدها)
- باركدهاي هوشمند و نامرئي
- تگهاي هوشمند كه جانشين باركدها شده اند
- يك ميكروچيپ كوچك (ريزتراشه) است با مقداري مدار چاپي و يك آنتن به همراه يك بخش دوم كه يك دستگاه رمزخوان (Reader)است كه امواج راديويي را در يك فركانس مشخص (مثل سيستم قفل از راه دور اتومبيلها) براي RFIDارسال ميكند. در واقع ميكروچيپ در اين حالت بيدار ميشود و حضور و هويت خودش را براي دستگاه رمزخوان اعلام ميكند. آنچه رمزگذاري ميشود به يك كامپيوتر ميزبان انتقال داده ميشود و هويت مربوطه سپس در پايگاه دادهرساني، اسكن و شناسايي ميشود.
- و ...........
با تعاريف فوق به نظر مي رسد، RFIDچيزي فراتر از باركد است چرا كه خودش داراي يك سيستم اتوماتيك پويشگر (اسكنكننده) است و افزون بر اين ، حجم اطلاعات موجود و ارسالي در سيستم RFIDبه مراتب بيشتر از تعدادي ميله چاپي ضخيم و باريك (باركد) است. به جز اين بايد گفت باركدها براي شناسايي بايد در معرض ديد باشند؛ اما در مورد RFIDنياز به چنين موضوعي نيست و تگهاي RFIDاز راه دور خوانده ميشوند.
نكته مهم ديگر اين است كه RFIDبه اين خاطر فراتر از باركد است كه به جاي شناسايي يك سري كالا به صورت دسته جمعي؛ مي تواند امكان تعريف و شناسايي هر كالا را به صورت منفرد فراهم آورد.
گونههاي RFID:
تگ هاي RFIDبه دو گونه قابل تقسيم هستند: منفعل و فعال منفعل: در اين گونه؛ تگ براي ارسال اطلاعات به سوي خواننده اطلاعات (Reader)صرفا از امواج الكترومغناطيس استفاده ميكند. ابعاد تگهاي منفعل چهار دهم ميليمتر در چهاردهم ميليمتر است و قيمتشان هم تقريبا چهل صدم دلار است. قدرت ارسال پيام تگهاي منفعل پنج تا ده متر است .
فعال: در اين گونه؛ تگ براي ارسال اطلاعات به سوي خواننده اطلاعات به قدرت سيگنال متكي نيست و خودش داراي قدرت است؛ به عبارت بهتر اين گونه از تگهاي RFIDخودشان داراي يك باتري كوچك هستند كه مدارهاي تراشه را فعال ميكند. اين گونه از تگها همچنين بزرگتر و گرانتر از تگ هاي منفعل بوده و در عين حال قدرت ارسال پيام به مسيرهاي دورتر را هم دارند. تگهاي فعال ميتوانند به اندازه يك سكه باشند و قيمتشان يك دلار است.
برخي نگرانيها:
اصلي ترين نگراني در مورد RFIDمي تواند اين باشد كه حريم شخصي را نقض كند. فرض كنيد اگر صرفا خريدها در آينده براساس استفاده دائمي از RFIDبه پيش برود، دست اندركاران تجارت كاملا از عادات و گرايشهاي شما در خريد آگاه بوده و ميتوانند با اتكا به اطلاعاتي كه از سلايق و عادات شما در خريد دارند حسابي شما را به طعمههاي تجاري خود تبديل كنند؛ مگر اينكه راهي پيدا شود و اطلاعات بعد از هر خريد پاك شود و امكان بازيافت آن اطلاعات هم از بين برود.
افزون بر اين به نظر ميرسد كه اين هم بايد جزو حقوق مردم باشد كه بدانند برد يك RFIDچقدر است و تا كجا ميتواند آنها را تعقيب كند.
در واقع بايد گفت آنگونه كه از قراين پيداست RFIDفقط بر اقتصاد تاثير نخواهد داشت و آنچه مايه نگراني و در عينحال مايه اميد است؛ تاثيرات احتمالي آن بر اجتماع است.
اميد فراوان:
اگر RFIDرا در بطن چيزي تماشا كنيد كه به آن "اينترنت چيزها" (the internet of things)ميگويند و مرحله بعدي انقلاب ديجيتال است، بسيار يكه خواهيد خورد. دستورالعمل ساختن اينترنت چيزها بسيار ساده است. خودتان ببينيد و بعد بدانيد چرا ارتباط اين بحث با بحث اينترنت چيزها بسيار مهم است:
- تكنولوژيهاي اطلاعاتي و ارتباطي فعلي ما از جمله اينترنت، موبايل، كامپيوترهاي شخصي، PDAها،آيپادها، DVDها و غيره را برداريد.
- دو تكنولوژي تواناييبخش به آنها اضافه كنيد: حسگرهاي با تكنولوژي پيشرفته براي جمعآوري دادهها، و تكنولوژيهاي هوشمند براي پردازش و تعاملات متناسب دادهها.
- همهچيز را با استفاده از نانوتكنولوژي به اندازه يك دانه گندم يا شن كوچك كنيد.
- سپس اين دانه را درون يك تگ RFIDقرار دهيد. (احتمالا بقيه ماجرا را حدس زديد!)
- و نهايتا اين RFIDرا مثلا زير پوست يك انسانقرار دهيد(حالا چرا زير پوست؟ ميشود آنرا روي ساعت مچي يا چسبيده بر روي كمربند هم داشت!)
در هر حال؛ به اين اتفاق ميگويند آيتنتيتي (Tdentities)به معني هويت مبتني بر آي تي؛ در برابر آيتنتيتي (Identities)يا همان هويت.
به ديگر زبان اگر بتوانيد دستورالعمل ساختن اينترنت چيزها را اجرا كنيد شما خالق آيتنتيتي هستيد.
ميبينيد ما داريم با اين تگ RFIDبه كجاميرويم؟
اكنون تصور كنيد كه همه اين آدم هاي آيتنتيتي با شبكه به يكديگر متصل باشند (در همان اينترنت چيزها) آن وقت چه پيش ميآيد؟ يك محيط تمام عيار تعاملي آكنده از تبادل اطلاعات بيسيم، با افرادي كه حاضر و غايب با هم در ارتباط دقيق هستند. فكر ميكنيد تا چنين روزهايي خيلي فاصله داريم؟
من هم ميدانم كه بايد تكليف بسياري از پروتكلها، كدها، ميانجيها و فركانسهاي ارتباطي روشن شود و به قول معروف استاندارد شوند. اما ميخواهم بگويم اين اتفاق هم اكنون رخ داده است!
در بارسلون مشتريان IP (irtually?)Vباشگاه Baja Beachداراي يك Verichipكاشته شده در بدنهايشان هستند تا خودشان را بشناسانند و بهاي خدمات مختلف را از اين طريق بپردازند. باورتان ميشود. گفته ميشود در سال 2004حدود 40 ميليون نفر در آمريكا شكلي از RFIDرا در جيبهايشان حمل ميكردند. ظاهرا خانه شما آخرين مرز است !
براي مطالعه بيشتر رجوع كنيد به منابع زير:
[1] Wikipedia. RFID. 2004. 1 Dec. 2004 <http://en.wikipedia.org/wiki/RFID>.
[2] RFID Journal. Frequently Asked Questions. 2004. 1 Dec. 2004 <http://www.rfidjournal.com/article/articleview/207>.
[3] The Wall Street Journal. FDA Approves Radio Chip for Use in Surgery Patients. 19 Nov. 2004. 1 Dec. 2004 <http://online.wsj.com>.
[4] Warren, Susan. Suppliers Struggle with Wal-Mart ID-tag Plan. 18 Nov. 2004. 1 Dec. 2004 <http://online.wsj.com>.
[5] Hesseldahl, Arik. A Hacker's Guide to RFID. 29
July 2004. 1 Dec. 2004 http://www.forbes.com/home/commerce/2004/07/29/cx_ah_0729rfid.html>.
[6] The Internet of Things report 2005.
< http://www.itu.int/osg/spu/publications/internetofthings>
[7] Baja Beach Club in Barcelona, Spain Launches Microchip Implantation for VIP Members
< http://www.prisonplanet.com/articles/april2004/040704bajabeachclub.htm>
