icon-house.gifصفحه اصلی  |  ماهنامه صنعت چاپ  |  آگهی  |  اشتراک  |  راهنمای مشاغل چاپ  |  درباره ما  |  تماس با ما

#
Persian Site English Site
جستجو در :
استانداردهاي بين‌المللي چاپ‌

استانداردهاي بين‌المللي چاپ‌

ماهنامه شماره 269 (بهمن 1383 )

چاپ مثل ديگر صنايع آميزه‌اي است از فرايند‌ها و سيستم‌هاي مختلف كه از ارتباطي منطقي با يكديگر برخوردارند. به همين خاطر ارايه استانداردهاي مشخص كه باعث مي‌‌شود كليه فرايندها و سيستم‌ها در يك چارچوب مشخص و هماهنگ بهترين كارآيي را عرضه كنند براي‌ صنعت چاپ نيز ضروري است. چاپ صنعتي بسيار گسترده و پيچيده است. به همين خاطر تعداد استانداردهايي هم كه براي اين صنعت تاكنون تهيه و تدوين شده فراوانند. دكتر جورج نوبارسيمونيان استاد دانشگاه حلوان مصر، كه داراي دكترا در رشته چاپ است به تازگي براي نشريه ME printer مقاله‌اي در مورد استانداردهاي مختلف چاپي نوشته كه هم جامع است و هم آموزشي. اين گزارش براي چاپكاران و ديگر دست‌اندركاران صنعت چاپ كشورمان كه مايلند يك شناخت كلي نسبت به استانداردهاي مختلف چه در زمينه‌ چاپ ورقي و چه در زمينه چاپ رول و ليتوگرافي پيدا كنند مي‌‌تواند مفيد باشد. به همين خاطر ترجمه كامل اين گزارش ارايه مي‌‌شود. اگر بپذيريم كه جهاني سازي روندي محتوم است آنگاه بايد ضرورت ارايه زبان و استانداردهاي مشترك را براي ايجاد ارتباط به صورتي مؤثر و فراگير نيز بپذيريم.



استاندارد در صنعت چاپ اهميتي مضاعف دارد. زيرا استانداردها باعث مي‌‌شوند تا كليه عوامل مؤثر در چرخه توليد يك كار چاپي از چاپكار تا خريدار، ليتوگراف و فروشنده دستگاه بتوانند با يكديگر ارتباط برقرار كنند. بدون اين استانداردها ارتباط مناسب بين بخش‌هاي مختلف صنعت چاپ انجام پذير نيست.

بهترين راه براي ارايه توصيفي موجز از نيازي كه براي استاندارد وجود دارد رجوع به تعريفي است كه شركت ايزو (سازمان بين‌المللي استانداردها) از خود ارايه داده است: <ارتقا استانداردسازي و فعاليت‌هاي در ارتباط با آن در جهان براي تسهيل تبادل كالا و خدمات و همچنين توسعه همكاري‌ها در عرصه‌هاي فكري، علمي، تكنولوژيك و فعاليت‌هاي اقتصادي>. بسيار  روشن  است كه اين اهداف مي‌‌توانند راه را براي توسعه روش‌هاي استانداردسازي در هر عرصه و صنعتي هموار كنند. به شرط آن‌كه افرادي كه مسير حركت صنعت را تعيين مي‌‌كنند براي استفاده جمعي از استانداردها به توافق برسند.

 ايزو  (ISO)   چيست؟

ايزو در سال 1946 و در شهر ژنو شكل گرفت. پذيرش يا عدم پذيرش استانداردهايي كه اين سازمان تعيين مي‌‌كند داوطلبانه است و سازمان استانداردسازي هر كشور مي‌‌تواند بنا به مقتضيات و مصالح خود از آن‌ها استفاده كند. اعضا اختيار كامل دارند كه از استانداردهاي ويژه خود استفاده كنند. اين سازمان توسط اعضاي هيأت مديره كه به سهم خود كميته‌هاي فني را براي توسعه استانداردها تعيين مي‌‌كند، مديريت مي‌‌شود.

كميته‌هاي فني خود به شاخه‌ها و كميته‌هاي فرعي تقسيم مي‌‌شوند و كارها را به عهده مي‌‌گيرند. در اين كميته‌ها متخصصان بين‌المللي در شاخه‌هاي مختلف علمي و صنعتي عضويت دارند. دستورالعمل مشخصي براي تصويب و تأييد يك سند توسط كميته‌هاي ملي هر كشور طي مراحل مختلف وجود دارد. در هر يك از اين كميته‌هاي ملي، متخصصان هر كشور عضويت دارند، براي كسب استاندارد ايزو مراحل زير بايد طي شود.

1 NP -  يا Newwork  Proposal   در اين مرحله پيشنهاد ارايه شده و بحث و گفت‌و‌گوهاي فني انجام مي‌‌پذيرد.
2 WD -  يا Working  Draft   يك طرح اوليه و پيش نويس از كارهايي كه بايد انجام پذيرد تهيه مي‌‌شود.
3   CD  - يا Committee  Draft   در اين مرحله كميته يك پيش‌نويس ارايه مي‌‌دهد.
4  TR -  يا Technical  Report   در آخرين مرحله گزارش فني نهايي ارايه مي‌‌شود.

اعضاي سازمان ايزو شامل 184 نهاد محلي استانداردسازي، 2981 نهاد فني (شامل 188 كميته فني، 546 كميته فرعي، 2224 گروه كاري و 23 گروه مطالعه) مي‌‌شوند. 37 نفر پرسنل مسؤول خدمات اداري و فني، دبيرخانه گروه‌هاي فني و گروه‌هاي فرعي هستند. نهادهاي استانداردسازي ملي از جمله ANSI  در آمريكا، BSI در انگليس، JSA در ژاپن و DIN  در آلمان نيز وجود دارند كه در برخي مواقع استانداردهاي ويژه خود را كه مناسب بازارهاي كشورهاي خودشان است ارايه مي‌‌كنند.‌

 استانداردهاي  مختلف  براي  چاپ‌

يكي از اهداف اصلي استانداردسازي در چاپ محدود كردن منحني‌هاي مشخصات فني ممكن به چند استاندارد فراگير است. در چند سال اخير استانداردهاي گوناگوني براي صنعت چاپ تدوين شده كه كليه جنبه‌هاي توليد كار چاپي را در بر مي‌‌گيرد. در اين‌جا مروري داريم بر مهم‌ترين استانداردهاي چاپ افست.

استاندارد: BVD/ FOGRA   اين استاندارد براي هماهنگ‌سازي بين فرايندهاي چاپ افست توسط انجمن آلماني تكنولوژي چاپ و آماده‌سازي (FOGRA) به سفارش فدراسيون صنايع چاپ آلمان (BVD) در اوايل دهه 80 ارايه شد. در سال 1992،ترجمه انگليسي دومين ويرايش بازبيني شده. اين دستورالعمل براي استانداردسازي فرايند چاپ افست (Instructions for Standardisation of the   Offset  Printing   press) منتشر شد. اين دستورالعمل شامل سه بخش كلي مي‌‌شود. ظ‌  چگونه از تجهيزات كنترل و دياگرام‌ها استفاده كنيم‌

-  استانداردسازي براي توليد و تصويرگذاري روي پليت‌
-   استانداردسازي براي چاپ افست‌

استاندارد:  SWOP استاندارد SWOP كه براي چاپ نشريات با استفاده از سيستم رول افست تدوين (Specifications for Web Offset Publications)  شده در سال 1975 ارايه شد و در سال 1976 نام SWOP  براي آن برگزيده شد. در سال‌هاي بعد اين استاندارد به روز شدSWOP . عمدتاً توسط چاپكاران و ناشران آمريكايي مورد استفاده قرار مي‌‌گيرد. اين استاندارد از بخش‌هاي كلي زير تشكيل شده است:
-   مقدمه‌
-   دستورالعمل براي چاپ رول‌
-   بخش‌ ارجاعات عمومي (آماده‌سازي فايل خروجي، فيلم‌ نهايي، ساخت و تبادل فايل‌هاي الكترونيك، نمونه‌‌گيري، گزارش كنترل استاندارد براي آگهي‌هاي ارسالي) استاندارد: FIPP اين استاندارد اروپايي براي چاپ نشريات ادواري با استفاده از سيستم افست در سال 1984 تدوين شد. ارايه دهنده اين استاندارد فدراسيون بين‌المللي نشريات ادواري‌  (International Federation of   the periodical press ) است. اين استاندارد اروپايي مشابه استاندارد SWOP در آمريكا است. چهارمين ويرايش بازبيني شده اين استاندارد كه در سال 1994 منتشر شد داراي عناوين كلي زير است.

-  مقدمه
-  طراحي صفحه و تفكيك رنگ‌
-  ترام گذاري هافتون‌
-  فيلم‌هاي تفكيك شده نهايي‌
-  نمونه رنگي (جزييات فني  در ماشين چاپ و خارج از ماشين چاپ)

 مشاهده  اوريژينال‌ها  و  نمونه‌ها

استاندارد :UKONS   اين استاندارد چاپ افست براي روزنامه‌هاي انگليسي توسط پايرا طراحي و تدوين شده است. استاندارد UKONS  مخفف (UK Offset Newspaper Specifications)  است و بخش‌هاي آرت‌ورك، فيلم‌هاي چهار رنگ، ظهور پليت، نمونه‌گيري و توليد كار چاپي را دربر مي‌گيرد. استاندارد: SNAP اين استاندارد براي چاپ آگهي روزنامه با استفاده از سيستم افست رول كلدست تدوين شده است.

 SNAP مخففSpecifications for NonHeat    Advertising Printing و معادل استاندارد UKONS در كشور انگليس است.

 استاندارد بين‌المللي پايرا

 :(Pira International) اين استاندارد براي فرايند چاپ افست در سال 1985 ارايه شد. اين دستورالعمل چاپ رنگي افست‌

 (Standardised Lithographic Colour Printing) نام دارد و تنها تا مرحله ظهور فيلم‌هاي تفكيكي را

در بر مي‌‌گيرد. اين استاندارد  براساس سطوح  چاپ پذير گلاسه  و غير گلاسه  تدوين   شده  است.

استاندارد : BRUNNER System  

 BRUNNER System در قالب يك استاندارد تعريف و منتشر نشده است، بلكه همراه با نوار كنترل رنگ همين سيستم در قالب يك كاتالوگ رهنمود و پيشنهاداتي براي استانداردسازي ارايه مي‌‌دهد.

استاندارد: Gracol نام Gracol مخفف عبارت‌ General Requirements for Applications in) Commercial Offset Lithography ) يا دستورالعمل‌هاي  كلي براي چاپ افست تجاري است. اين استاندارد ابتدا در سال 1996 عرضه شد. هدف اصلي طراحان اين استاندارد ارايه دستورالعمل‌هايي براي تسهيل ايجاد ارتباط و كاهش باطله‌ها و ضايعات در چاپ افست تجاري است. ويرايش دوم اين دستور‌العمل كه در سال 1998 ارايه شد شامل برنامه‌ريزي، طراحي، ضبط و دريافت تصوير (image  capture) ، خروجي، چاپ، صحافي، عمليات تكميلي، كاربرگ‌هاي فني (technical worksheets)  مي‌‌شود. تمام اين استانداردها اكنون در استاندارد 130 ISO TC ادغام شده تا از اين طريق يك استاندارد جهاني كلي براي چاپ ارايه شود.

 استاندارد   ايزو   9000

ايزو 9000 استاندارد مديريت كيفيت است. براي كسب اين گواهينامه شركت‌ها بايد كليه فرايندها و عملكرد خود را به‌صورت مكتوب ارايه كنند. اين استاندارد براي دستيابي به مديريت كيفيت جامع (Total Quality Management)  ضروري است. ايزو 9000 از چندين استاندارد مختلف تشكيل شده است.

ايزو  9000  ( 9000 : (ISO   شامل دستورالعمل و تعاريف پايه‌اي و كلي مي‌‌شود.

 ايزو  9001  (9001 : (ISO   براي چاپكاراني كه مايلند سيستم كيفيت خود را به‌صورت ثبت‌ شده ارايه كنند اين سيستم شامل مواردي چون طراحي، توسعه، ساخت، توليد و تحويل به مشتري مي‌‌شود.

 ايزو 9002 (9002 : (ISO  در اين استاندارد هيچ دستورالعملي براي طراحي و توسعه فعاليت‌ها پيش‌بيني نشده است.

 ايزو  9003  (9003: (ISO   اين استاندارد تنها براي كنترل نهايي و تست كالا به‌كار مي‌‌رود.

 ايزو 9004   (9004:  (ISO   اين استاندارد براي سيستم مديريت كيفيت به‌كار مي‌‌رود.

اكثر چاپخانه‌هاي تجاري مي‌‌توانند از اين استاندارد به عنوان يك شاخص كيفي استفاده كنند. ايزو  9004 يك استاندارد كيفي براي توليد و نصب تجهيزات است.

اين استاندارد‌ها كلي هستند و به تنهايي نمي‌‌توانند دليلي بر كيفيت توليدات يك شركت باشند. چه بسا شركت‌هايي كه داراي گواهينامه ايزو 9000 هستند ولي توليدات باكيفيتي ارايه نمي‌‌دهند. به همين خاطر براي صنعت چاپ به استانداردهاي دقيق و مشخصي نياز بود. كه سازمان ايزو آن‌ها را ارايه كرده است.

 استانداردهاي اختصاصي  ايزو  براي صنعت چاپ‌

پس از سال‌ها مطالعه و ارايه استانداردهاي اوليه‌اي چون استانداردهاي تبادل داده‌هاي ديجيتال يا DDES (Digital Data Exchange Standards)  در سال 1985، فرمت تبادل كاربر يا

 UEF (User Exchange Format )،  در سال 1986 و كميته شماره 8 براي تكنولوژي تصوير يا  1.8LT  (8(Image Technology Committee no .  در سال 1988، بالاخره در سال 1996 سازمان ايزو استاندارد ايزو 12647 را براي صنعت چاپ ارايه كرد. استانداردهاي اوليه تنها  تبادل  داده‌هاي ديجيتال را در بر مي‌‌گرفتند  ولي ايزو 12647 كليه جنبه‌هاي چاپ را شامل مي‌‌شد. اين استاندارد توسط كميته فني  تكنولوژي   چاپ   ايزو يا   130  ISOTCتهيه  و تدوين شد. پس از بيش از يك دهه عدم فعاليت بالاخره در سال 1989 جلسه عمومي اين كميته با حضور نمايندگاني از 12 كشور در شهر برلين برگزار شد.

130ISOTC شامل استانداردسازي واژگان، روش‌هاي تست و آزمايش و كليه ويژگي‌هاي تكنولوژي چاپ از مرحله تهيه اوريژينال تا محصول چاپي نهايي مي‌‌شود. اين كميته تاكنون 47 استاندارد مختلف براي صنعت چاپ تدوين كرده است. يكي از مهم‌ترين استانداردهاي چاپي، ايزو(12647 (ISO  است كه شامل كنترل فرايند براي ساخت فيلم‌هاي چهاررنگ هافتون، نمونه‌گيري و توليد چاپ مي‌‌شود. از اين استاندارد در سطح بين‌المللي و در چارچوب استانداردهاي كيفي ايزو 9002 مي‌‌توان استفاده كرد. اين استاندارد جامع به سهم خود شامل چندين استاندارد تخصصي‌تر مي‌‌باشد.

ايزو 1-12647 (1996):  روش‌هاي اندازه‌گيري و پارامترها

 ايزو 2-12647 (1996): فرايند چاپ افست كه شامل: فيلم‌هاي تفكيكي رنگي (كيفيت فيلم، ترام‌گذاري و زاويه ترام، شكل نقاط، تلرانس اندازه تصوير جمع اندازه‌هاي تون‌ها، ميزان خاكستري)، چاپ (رنگ سطح چاپ‌پذير و جنس آن‌كه مي‌‌تواند گلاسه و غير گلاسه باشد، رنگ‌هاي مركب پس از چاپ، براقيت مركب، تلرانس پردازش تصوير، چاقي ترام، تلرانس‌ها و ميزان گستردگي تن‌هاي متوسط) مي‌‌شود.

 ايزو 3-12647 (1998): اين استاندارد مربوط به چاپ افست كلدست و لترپرس براي روزنامه‌ها است.

ايزو 4-12647 (هنوز منتشر نشده است): استاندارد چاپ گراور

 ايزو 5-12647 (2001): استاندارد چاپ سيلك اسكرين‌

 ايزو 6-12647 (هنوز منتشر نشده است): استاندارد چاپ فلكسو

 ايزو 7-12647 (هنوز منتشر نشده است): اين استاندارد يك مرجع چاپي است براي تبادل داده‌هاي الكترونيك.

استانداردهاي گوناگون ديگري براي بخش‌هاي مختلف صنعت وجود دارند. به عنوان مثال:

ايزو 12635 (1996): تكنولوژي چاپ، پليت‌هاي افست و ابعاد كارهاي چاپي‌

ايزو 12664 (1996): تكنولوژي چاپ، تعيين خواص رئولوژيكال (سيال بودن) مركب‌هاي خميري با استفاده از ويسكومتر

ايزو 2864:  استاندارد مركب‌هاي افست براي چاپ سه رنگ و چهار رنگ

ايزو 12218 (1997): تكنولوژي چاپ، كنترل فرايند، ظهور پليت‌

ايزو 12636 (1998): تكنولوژي چاپ، لاستيك براي چاپ افست‌

ايزو 1-15930 (2001): تكنولوژي چاپ تبادل داده‌هاي ديجيتال در پيش‌از‌چاپ‌

استفاده از فرمت PDF  بخش‌ يك: در اين دستورالعمل تبادل كامل اطلاعات با استفاده از داده‌هاي CMYK   و فرمت‌هاي  1 PDF/X- و PDF/X1a  توضيح داده شده است. با وجود فعاليت‌هاي فراوان هنوز ارايه و به‌كارگيري استانداردهاي فراگير در صنعت چاپ از اقبال عمومي برخوردار نشده است. با اين حال نياز فراواني