icon-house.gifصفحه اصلی  |  ماهنامه صنعت چاپ  |  آگهی  |  اشتراک  |  راهنمای مشاغل چاپ  |  درباره ما  |  تماس با ما

#
Persian Site English Site
جستجو در :
ظرفیت چاپ در آذربایجان غربی طی پنج سال بیش از دو برابر شد

ظرفیت چاپ در آذربایجان غربی طی پنج سال بیش از دو برابر شد

ماهنامه شماره 385 (آذر 1392 )

بین استان‌های کشور، آذربایجان غربی از رشد قابل توجهی در صنعت چاپ برخوردار بوده است. این استان مرزی که طی ده‌ها سال جزو مناطق محروم به شمار می‌رفت، به تدریج چهره‌ای متفاوت می‌یابد و آثار توسعه اقتصادی- هر چند محدود- در آنجا به چشم می‌خورد. در این میان صنعت چاپ استان به لطف سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی به ویژه در بخش چاپ لفاف، رشد نسبی خوبی داشته است. به طوری که اکبر کاظمی حیدرلو، کارشناس مسوول چاپ ارشاد استان در گزارش حاضر می‌گوید از اواخر سال 86 تاکنون تعداد واحدهای صنعت چاپ در 20 شهرستان تابعه، از 92 واحد به 220 واحد رسیده است و آن طور که مدیر کل سابق دفتر امور چاپ در سفر به ارومیه اعلام کرد، این استان از نظر امکانات چاپ از رتبه هشتم، به رتبه چهارم رسیده است. با این حال به گفته این کارشناس با تجربه، با توجه به موقعیت و فرصت‌های ویژه در این منطقه، هنوز هم نیاز به توسعه صنعت چاپ احساس می‌شود و به ویژه در زمینه چاپ بسته‌بندی، فرصت‌های سرمایه‌گذاری با توجیه اقتصادی کم نیستند.


طی سال‌های 1386 تا 1392 تعداد واحدهای چاپ در این استان از 92 واحد به 220 واحد رسیده است. در کنار این 220 واحد، بیش از 120 واحد نیز به فعالیت‌های حوزه چاپ دیجیتال مشغول هستند

آذربایجان غربی به خاطر موقعیت جغرافیایی و هم‌مرز بودن با کشورهای آذربایجان، ترکیه و عراق و نیز جایگاه مهمی که به عنوان قطب محصولات کشاورزی و دامپروری کشور در تولید محصولات زراعی، باغی و فرآورده‌های دامی دارد، همچنین به دلیل تنوع فرهنگی و قومی و ویژگی‌های تاریخی و پتانسیل‌های صنعت گردشگری، از فرصت‌های قابل توجهی برای توسعه صنعت چاپ برخوردار است.
 
کارگاه‌های واحدهای چاپ
 طی سال‌های 1386 تا 1392 تعداد واحدهای چاپ در این استان از 92 واحد به 220 واحد رسیده است. در کنار این 220 واحد، بیش از 120 واحد نیز به فعالیت‌های حوزه چاپ دیجیتال مشغول هستند. هم‌اکنون واحدهای دارای مجوز از اداره ارشاد با این ترکیب در 20 شهرستان تابعه در حال کار هستند:
- چاپخانه افست و لترپرس: 80 واحد 
- چاپخانه فلکسو: 13 واحد
- چاپخانه سیلک‌اسکرین: 30 واحد
- لیتوگرافی و پیش از چاپ: 6 واحد
- صحافی و کارتن‌سازی: 6 واحد
 
امکانات و قابلیت‌های چاپ
سال گذشته اولین ماشین افست دو ورقی پنج رنگ در استان نصب شد. پیش از این، بالاترین سطح ماشین افست از نظر تعداد رنگ، ماشین‌ جی‌تی‌او چهار رنگ بود. در مجموع معادل 150 ورق ماشین افست در 80 چاپخانه نصب شده و در حال کار هستند. این دو رقم گویای آن است که به طور میانگین در هر چاپخانه کمتر از 2 ورق ماشین افست قرار دارد که توزیع عادلانه‌ای به نظر می‌رسد، ولی از نظر سطح فن‌آوری و امکانات چاپ در حد انتظار برای سفارش‌های پرتیراژ و متنوع و صادراتی،‌کمبودهایی در این رشته احساس می‌شود. هر چند که در سطح کارهای خرد، امکانات موجود کفایت می‌کند.
 سیاست‌گذاری مدیریت اداره کل ارشاد در محدود کردن صدور مجوز برای چاپخانه‌های جدید افست و کمک به توسعه واحدهای موجود است. به تازگی با تشکیل کمیسیون فنی چاپ،‌ متشکل از مدیران خبره و افراد پیشکسوت و صاحب‌نظر صنعت چاپ استان  که به عنوان بازوی مشورتی، اداره کل را در تایید صلاحیت فنی متقاضیان تاسیس چاپخانه یاری می‌دهد- ارایه مجوزها روالی منطقی‌تر گرفته است.
می‌توان گفت که از بین 80 چاپخانه فعال در زمینه افست و لترپرس، دست کم 8 واحد دارای امکانات بهتری هستند و در حد فرمت دو ورقی افست، ظرفیت تولید و کیفیت قابل قبولی دارند. اما بیشتر چاپخانه‌های پراکنده در شمال تا جنوب استان، با ماشین‌های ملخی کار می‌کنند.
اگر قرار باشد صنعت چاپ استان پاسخگوی نیازهای بسته‌بندی کارخانجات و واحدهای تولیدی منطقه باشد، همه بخش‌های چاپ می‌بایست توسعه پیدا کنند.
 
چاپ بسته‌بندی 
به ریسک کردن می‌ارزد
استان‌ با 2500 واحد صنعتی (از جمله اروم آدا، شادلی و ...) حجم قابل ملاحظه‌ای کار بسته‌بندی دارد. البته همه این واحدها چاپ اوراق اداری و اطلاع‌رسانی و تبلیغات هم می‌بایست داشته باشند. علاوه بر آن، این همه محصولات کشاورزی و دامی نیازمند پشتیبانی از طرف صنعت چاپ و بسته‌بندی هستند.
در زمینه چاپ لفاف و چاپ‌های فلکسو و گراور، چاپخانه‌های معتبر و بزرگی در استان آذربایجان غربی فعالیت دارند.
- چاپ طلای ارومیه، چند بار مقام اول جشنواره صنعت چاپ را دریافت کرده است.
- شرکت پارس چاپ آریا در شهرک صنعتی نیز از چاپخانه‌های بزرگ در این رشته است.
- چاپ تیراژه با فلکسو 8 رنگ، به تازگی با ماشین روتاگراور تجهیز شده است. 
همه این چاپخانه‌ها با ماشین‌آلات و امکانات کافی، کارهای خوبی ارایه می‌دهند و بازار محدودی هم در کشورهای همسایه دارند.
با این همه، بخشی از کارها به خارج از استان و حتی به ترکیه سفارش داده می‌شود. در صورتی که اگر شرایط برای واردات و سرمایه‌گذاری فراهم باشد، چاپکاران این استان می‌توانند کارهای استان‌های مجاور را نیز پذیرا باشند و به کشورهای همسایه خدمات بدهند. به نظر می‌رسد از همه پتانسیل‌های استان استفاده نشده است. 
برای مثال همین تنوع فرهنگی موجود می‌تواند زمینه‌ساز خلاقیت‌هایی برای ایجاد رویدادهای فرهنگی باشد که به نوبه خود موجب تحرک اقتصادی و در نتیجه پویایی صنعت چاپ شوند.
با نگاهی به بازار نشر و چاپ تقویم‌ها در این استان، می‌توان به فرصت‌هایی که ساکنان اقوام مختلف پدید آورده‌اند، پی برد. کتاب‌ها و تقویم‌های متنوع به زبان فارسی، کردی، آذری و ارمنی در اینجا چاپ و توزیع می‌شود. همه اینها به طور بالقوه می‌تواند با هدف بازارهای کشورهای همسایه، تنوع و تولید بیشتری داشته باشد.
 
بازار کشورهای همسایه 
 کشورهای همسایه به ویژه عراق از نظر کارهای چاپی، کم و بیش با این استان ارتباط دارند و کم و بیش بازاری برای کار به وجود می‌آورند. متاسفانه تاکنون آنچنان که باید و شاید از این فرصت استفاده نشده است. در صورتی که با برنامه‌ریزی می‌توان از این فرصت‌ها به سود توسعه صنعت چاپ بهره برد. همچنان که تاخیر در این کار، ‌شانس چاپکاران ترکیه را بیشتر می‌کند و در آینده نیز ورود ما را به این بازارها محدود می‌سازد.
اکنون از نظر ماشین‌آلات و تخصص، چاپخانه‌های ما برتری آشکاری به چاپخانه‌های عراق دارند و در آن کشور نظر مساعدی نسبت به همکاری با واحدهای مختلف به چشم می‌خورد. بنابراین به طور خودبخودی، زمینه مناسبی برای ورود در این بازار وجود دارد. بخشی از کارهای چاپی و بسته‌بندی‌های چاپ شده به صورت بسته محصولات غذایی و کالاهای مختلف روانه عراق می‌شود.
اما سفارشات چاپی هنوز به آن حدی که باید نرسیده است، هر چند که بعضی از سفارش‌دهندگان عراقی به طور مستقیم با تهران در ارتباط هستند.
چاپکاران استان می‌توانند با مطالعه بازاریابی دقیق، فرصت‌های بازار کشورهای همسایه به ویژه عراق را شناسایی کنند و بر آن اساس امکانات خود را توسعه بخشند.
تاکنون بیشتر کارهای انجام شده در پاسخ به مراجعه سفارش‌دهندگان از عراق و اقلیم کردستان بوده است. به طور مثال در انتخابات اقلیم کردستان که چند ماه پیش برگزار شد، حجم قابل توجهی از کارها به چاپخانه‌های استان سفارش داده شد. در این مورد تعدادی از چاپخانه‌های دیجیتال که حدود 74 دستگاه چاپگر در اختیار دارند،  نقش قابل توجهی در تامین بنرهای این رقابت‌ انتخاباتی ایفا کردند.
 
نتیجه‌گیری 
استان آذربایجان غربی از رشد چشمگیر صنعت چاپ برخوردار بوده که بخش مهمی از آن به جبران عقب‌ماندگی سال‌های گذشته صورت گرفته و هنوز هم جای توسعه دارد. با توجه به تعداد چاپخانه‌ها و بعضی دستگاه‌های چاپ افست و دیجیتال، هرگونه توسعه باید با مطالعه دقیق و تمرکز بر کارکردهای خاص صورت گیرد. 
چاپ بسته‌بندی در کنار واحدهای صنعتی و کشاورزی، از فرصت‌های خوبی برخوردار است. همچنین نزدیکی و دسترسی سریع به بازار کشورهای همسایه از مزیت‌های صنعت چاپ در این استان به شمار می‌رود که بهره‌برداری از آن مستلزم مطالعات بازاریابی و جلب حمایت‌های دولت است.