ماهنامه صنعت چاپ

يادي از حسين ميرزاي گلپايگاني
خاطره تاريخ‌نگار چاپ را عزيز بداريم

----------------------------------
روزهاي پايان سال ضمن انتظار شوق‌انگيز بهار، غمي خ

 روزهاي پايان سال ضمن انتظار شوق‌انگيز بهار، غمي خفته را در دلم بيدار مي‌ كند، چرا كه يادآور فراق يار ديرين، حسين ميرزاي گلپايگاني است. مردي كه بي‌‌مزد و منت، همه همت و ذكاوت كم‌نظير خويش را ابتدا در راه احقاق حقوق صنفي چاپخانه‌داران و سپس به گردآوري و تنظيم تاريخ صنعت چاپ ايران صرف كرد.

مرحوم گلپايگاني با عزمي راسخ و اراده‌اي بي‌‌مثال، دهه آخر عمر پربركت خويش را وقف گردآوري و تأليف تاريخ چاپ ايران نمود و از بامداد تا شامگاه به تحقيق در كتابخانه‌ها و يا جست‌وجوي نام و نشان قديمي‌هاي صنعت چاپ و مصاحبه با آن‌ها و نگارش و بازبيني و مطابقت دادن سخنان و اسناد مختلف مي‌‌پرداخت.

حاصل اين كوشش محققانه، اثر ارجمند  آن عزيز بود كه سردبير مجله صنعت چاپ در مراسم جشن 20 سالگي مجله چنين از آن ياد كرد:

«آقاي گلپايگاني از پله‌هاي دفتر مجله بالا آمدند، وارد دفتر شدند و ساك بزرگي را روي ميز گذاشتند و گفتند، اين بخش اول تاريخ صنعت چاپ ايران است. در اختيار شما مي‌‌گذارم.»

ماهنامه صنعت چاپ به انتشار مسلسل آن اثر همت گماشت كه بدين ترتيب ويرايش و آماده‌سازي آن اثر براي چاپ نيز صورت مي‌‌گرفت.

خوشبختانه چند سال بعد كتاب تاريخ صنعت چاپ ايران، به چاپ رسيد ولي دريغا كه نگارنده بلندهمت آن، چشم از جهان فروبسته بود.

مرحوم گلپايگاني و اينجانب چندسالي در خيابان مخبرالدوله «سازمان چاپ خواجه نصير طوسي» را داير كرديم و با توجه به محدوديت امكانات، به‌كار سخت آن زمان مشغول بوديم.

آن زمان فقط چند چاپخانه بزرگ در تهران بودند كه حقي براي چاپخانه‌هاي كوچك‌تر قايل نمي‌‌شدند و آن‌ها را به حساب نمي‌‌آوردند. اينجانب در معيت شادروان گلپايگاني و با راهنمايي‌هاي استاد خرمي (مدير چاپخانه خرمي) بسيار دوندگي كرديم تا اغلب چاپخانه‌داران به مشاركت در انتخابات صنفي ترغيب شدند. براثر همين كوشش‌ها بود كه اتحاديه چاپخانه‌داران شكل گرفت. متأسفم كه بعدها، مسؤولان دوره‌هاي مختلف اتحاديه از تلاش‌هاي مرحوم گلپايگاني تقدير نكردند.

زنده‌ياد گلپايگاني و بنده در كميته داوري به‌كار مشغول بوديم، آن‌قدر در اين راه و مشغله‌هاي كاري غرق شده بوديم كه رشته كار چاپخانه از دستمان فرو افتاد و هر دو فنا شديم، در حالي كه هيچكس عكس‌العمل مثبتي به ما نشان نداد.

پس از اين ناكامي مالي، شادروان حسين گلپايگاني تجربه‌هاي حرفه‌اي چندي داشت ولي با اين حال با زحمات زياد دست به ابتكاري زد كه در تاريخ چاپ بي‌‌سابقه بود و در آخرين سال‌هاي عمر در راه تاريخ چاپ زحمت كشيد تا ديده از جهان فرو بست و جان به جان‌آفرين تسليم نمود. ياد زحمات بي‌‌دريغ او،‌ خاطره‌اش را عزيز بداريم.

محمود خواجه نصير طوسي 


----------------------------------
کد مقاله:201
آدرس مطلب:www.iranprint.com/fa/mag/inmag.php?id=201
ماهنامه صنعت چاپ www.iranprint.com