نگاهی به سمینار چاپ و بستهبندی صنعت چاپ در اصفهان
اصفهان شهر هنر و معماری قطب چاپ و بستهبندی

فهرست مطالب
حدیث بازوند
برگزاری همایش صنعت چاپ و بستهبندی اصفهان در ۱۷ مهرماه امسال که توسط انجمن چاپ و بستهبندی و با حمایت اتحادیه چاپخانهداران و تولیدکنندگان مصنوعات مقوایی اصفهان صورت گرفت، نقطه عطفی در رویدادهای صنفی کشور بهحساب میآید. چراکه ازنظر اطلاعرسانی، مشارکتهای نهادهای صنفی استانهای دیگر، جلبتوجه مقامات استانی و ارائه مطالب و کیفیت اجرای آبرومند و جنبههای دیگر، توانمندی و ظرفیت درخور توجهی را به نمایش گذاشت. پیشازاین شاهد حرکات مشابهی از سوی نهادهای صنفی و دستاندرکاران صنعت چاپ خراسان بودهایم و این رویداد اخیر در اصفهان که در ادامه آن صورت میگرفت، نشان داد که ظرفیت چاپ و درعینحال ظرفیت مدیریتی و برنامهریزی و نیز قابلیت برای توسعه صنعت چاپ و اقدام برای صادرات و بازاریابی منطقهای و غیره، تنها به تهران محدود نمیشود.
برگزاری چنین رویدادی در مشهد و اصفهان، بهطور طبیعی انتظار از تبریز و آذربایجان را برمیانگیزد، چراکه تبریز پیشگام صنعت چاپ ایران و هماکنون قطب بزرگ صنعت چاپ و بستهبندی و نیز صادرکننده عمده خدمات چاپ به شمار میآید. نکته قابلتوجه در برگزاری رویدادهای استانی، جلب همکاران و چهرههای صنفی از استانهای دیگر است، چنین رویهای، بهجای رقابت کورکورانه، به همکاری و همبستگی صنفی و توسعه سراسری و کشوری میانجامد. بهجای نگاه خودمحورانه و تنگنظرانه محلی، اغلب بزرگان صنعت در قطبهای صنعت کشور چاپ، با نگاه ملی و فراملی به کسبوکار خود مینگرند.
درحالیکه طی چند سال و بهویژه یک سال گذشته، تمام فعالیتهای صنفی خانواده چاپ و بستهبندی، تحت تأثیر فضای رقابت قطبی شده و متعصبانه و تا حدی حضمانه بود، در قطبهای چاپ کشور شاهد فضای دوستانهتری بودیم، شاید اینیکی هم از دلایل احساس آرامش نسبی، و فضای حرفهای در همایش اصفهان بود. هرچند مدعیان دو سوی رقابت صنفی در تهران، یکی با حضور و دیگری با غیبت خود، سایه آن اختلافات را از پایتخت، تا حدی بر سد این همایش نیز کشاندند، اما تأثیری در فضای گرم آن نشست نداشت.

اصفهان نصف جهان چاپ
اصفهان، شهر ویژهای است، شهری که زمانی پایتخت ایران بزرگ و الهامبخش کشورهای همسایه بود، اولین شهری در کشور که به برکت حضور جامعه ارمنی و خلیفهگری مسیحیان در این شهر، دستگاه چاپ حروفی را در – سال پیش راهاندازی کرد. (البته این را بهعنوان رویدادی منفرد و گسسته در تاریخ چاپ ایران باید بهحساب آورد و تقریباً هیچ ربطی به تاریخ پیوسته چاپ در اصفهان و ایران ندارد. به هر دلیل که باشد، گویا شاهان صفوی و پسازآن، مراقبت ویژهای به حمل آوردهاند که صنعت چاپ به جامعه ایران راه پیدا نکند! بحث دراینباره مجالی دیگر میطلبد)
از ماشین چاپ کلیسای وانگ که بگذریم، چاپخانه حبلالمتین از اولین چاپخانههای ایران بوده که بعدها منشأ براثر در شهرهای جنوب ایران و اراک و تهران شده و نسلی از چاپکاران و چاپخانههای پیشرو را در تهران گسترانده است. اما مهمتر از این آغازگری، تداوم آن است و فرصتهایی که چاپکاران اصفهان برای توسعه بهدرستی شناخته و توسعه دادهاند. صنعت چاپ از روزگار چاپخانه حبلالمتین در ۱۲ تا به امروز پیوسته روند تکامل پیموده است. سرمایهگذاران بزرگی پایکار آمدهاند، نیروی کار متخصص و خبره پرورش داده و پابهپای صنایع مختلف در استان، ظرفیتهای چاپ و بستهبندی را بالابردهاند. حالا بزرگترین چاپخانه افست و مجموعه جعبه سازی ایران در اصفهان مستقر است که همچنان درحالتوسعه است. درزمینه چاپ فلکسو و گراور و همه شاخههای چاپ و بستهبندی ازجمله کارتنسازی نیز شاهد واحدهای بزرگ و پرآوازه در این استان هستیم.
خانواده چاپ به پشتگرمی این جایگاه، در بین صنایع و کسبوکارهای اصفهانی، جایگاه و شأنی درخور توجه یافته و هماکنون رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، یکی از چهرههای صنعت چاپ است. برگزاری همایش صنعت چاپ و بستهبندی در اتاق، نیز بر ارتباط سازنده صنعت چاپ با همه کسبوکارهای این شهر، میافزاید. اصفهان در طرح آمایش سرزمین بهعنوان قطب گردشگری شناخته میشود، نه کشاورزی، بنابراین زندهبودن این شهر به روان بودن زایندهرود وابسته است. تا جاذبههای طبیعی و معماری و تاریخی شهربند نمایان شود و اقلیم پایدار بماند. (این خود بخشی جداگانه و مبسوط میطلبد)
چاپکاران اصفهان با درک ظرفیتهای توریستی به کمک صنایعدستی و پدیدآورندگان محصولات هنری آمدهاند و سوغاتی برتر اصفهان یعنی گز را به لطف بستهبندیها و جعبههای چشمنواز به برترین جایگاهها در عرصه شیرینی و شکلات نشاندهاند. ازجمله هنر و زیرکی اصفهانی چاپکاران اصفهان، همین پیوند زدن کسبوکار خود به شاخهای مستعد تولید در منطقه خویش و کمک به ارتقای آن است.
نگاه پرامید به آینده
درحالیکه جامعه ایران گرفتار بدترین شرایط اقتصادی و چشمه انتظار اعمال تحریمهای بیشتر و شاخصهای اقتصادی نگرانکنندهتر است، همایش اصفهان، افق تازهای در برابر مخاطبان خود گسترانید. نه اینکه برگزارکنندگان و مجریان و حاضران، از این اوضاع بیخبر یا نسبت به آن بیاعتنا باشند، بلکه با این رویکرد که جامعه ایران، زنده است و فارغ از قبل و قالهای حکومتی و شاخوشانه کشیدنهای طرفهای خارجی، ملت ایران به امید به پایان رسیدن این رنجها و بلاهایی که تحمل میکند، راه خود را میرود و نگاه به فردای مبتدی دارد. مردم ایران و بهویژه صنعت گران خویش فکر اصفهان برای حفظ جایگاه حرفهای خود تلاش میکنند و امیدوارند در فردای منطقه هم نقشآفرین باشند. این رویکرد در مطالب ارائهشده در همایش نیز نمایان است.
سخنرانان در همایش اصفهان بهجای نق زدن و پرداختن به حرفها و انتظارات تکراری، با نگاه به آینده و توسعه بازار سخن گفتند و عناوین سخنرانی خود را درزمینه مقولات جدید بازاریابی «اندازه ضربه کسبوکار و پنجرههای شکسته» و نیز «پتانسیل هوش مصنوعی در صنعت چاپ و بستهبندی» متمرکز کرده بودند. عنوان سخنرانی دیگر نیز در راستای مطالب بالا و جمعبندی ما از جامعه و شهر اصفهان و سوگیری همایش بود: «امید به مشابه باشد که در فضای بهتر، شادابتر، پویاتر و اقتصادی پررونقتر و محیط زیستی سالمتر بار دیگر به اصفهان برگردیم».




