
فهرست مطالب
چاپ فرمت عریض اکنون بازاری به بلوغ رسیده
و تا حدی اشباع شده است
سال نو میلادی فرارسید و وقت آن است که نگاهی به تحولات صنعت چاپ فرمت عریض و گرافیک های محیطی (Signage and Graphic Display) در سال ۲۰۲۴ انداخته و پیشبینیهایی در مورد آینده آن بکنیم.
آیا باورتان میشود که ما نیمی از دهه ۲۰۲۰ را پشت سر گذاشتیم؟ و درعینحال آیا باورتان میشود که پنج سال از بحران کووید گذشته است؟ طی پنج سال گذشته پستی و بلندیهای فراوانی را تجربه کردهایم. بازار بورس هم فراز و فرودهای فراوانی را تجربه کرده است. هنوز بسیار زود است تا ادعا کنیم دهه ۲۰۲۰ دهه شکوفایی چاپ فرمت عریض است. پس بیایید نگاهی به صنعت چاپ فرمت عریض، بیلبوردهای و تابلوهای تبلیغاتی و گرافیک های محیطی در سال ۲۰۲۴ بیاندازیم و درعینحال آنچه را سال ۲۰۲۵ قراراست برایمان به ارمغان بیاورد تجزیهوتحلیل کنیم.
تا اینجای داستان
اگر به خاطر داشته باشید چاپگرهای فرمت عریض به نجات بسیاری از کسبوکارهای چاپی در سال ۲۰۲۰ شتافتند، زیرا تقاضا برای پوسترها، بیلبوردها و دیگر علائم و نشانهای ایمنی برای حفاظت در مقابل ویروس کرونا سر به آسمان زد. درعینحال بسیاری از آژانسهای گردشگری در از سال ۲۰۲۰ تعطیل شد و بسیاری از رویدادها نیز برگزار نشد. سال ۲۰۲۱، پس از پایان بحران کووید، صنعت چاپ به بازسازی کسبوکار خودپرداخت و در عین حال با دستاندازهایی نیز مواجه شد. در سال ۲۰۲۲ شرکتهای چاپی قابلیت خود را توسعه دادند و تلاش کردند برای چالشهای جدید (مشکلات و نارساییها در زنجیره تأمین، کمبود مواد مصرفی و غیره) و قدیمی (کمبود نیروی متخصص و اپراتور) راه حل پیدا کنند. همزمان ما شاهد افزایش تقاضا و خرید چاپگرهای تخت یووی بودیم درحالیکه سازندگان، مدلهای جدیدی وارد بازار میکردند، موانع ورود به عرصه های جدید برای چاپخانه های تجاری و افست از سر راه برداشته شد و شرکتهای چاپی، اندک پروژه های خود را گسترش دادند. کاهش نیروی کار متخصص و اپراتور باعث رو آوردن هرچه بیشتر به اتوماسیون شد، چه نرمافزار، چه سختافزار. طی سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ همه به دنبال متنوع سازی خدمات خود بودند، حتی اگر نمیدانستند دقیقاً باید وارد چه عرصههای جدیدی شوند (چاپ پارچه؟ لیبل؟ بستهبندی؟) من در نوشتههای پیشین در مورد خاکستری شدن بازار چاپ فرمت عریض مطالبی نوشته بودم. چاپ فرمت عریض اکنون بازاری به بلوغ رسیده و تا حدی اشباع شده است.
مهاجرت چاپخانههای تجاری به حوزه چاپ فرمت عریض چند سالی است که به وقوع پیوسته و حالا پس از گذشت یک دهه ما به این نتیجه رسیده ایم که بین ۳۰ تا ۴۰ درصد چاپخانههای تجاری هرگز وارد حوزه چاپ عریض نخواهند شد.
بیش از ۴۰ درصد از چاپکاران تجاری تاکنون این قابلیتها را به خدمات خود اضافه کردهاند. تنها ۴ درصد تصمیم دارند این کار را در آینده انجام دهند. ۳۷ درصد نیز هیچ برنامه و یا قصدی برای اضافه کردن چاپ فرمت عریض به مجموعه خود ندارند. بااینحال بر اساس نظرسنجی که پاییز سال ۲۰۲۴ انجام دادیم، ۱۰ درصد هنوز معتقدند اضافه کردن تجهیزات چاپ فرمت عریض به مجموعه خود فرصت های تجاری جدیدی برای آنها ایجاد خواهد کرد. پرسش اینجاست حوزههای سودآور کدامند؟ در صنعت فرمت عریض در حال حاضر حوزههای سودآور شامل لیبلهای دیجیتال، سیستمهای جوهرافشان با تولید بالا و در سطحی پایینتر جلوههای ویژه چاپی دیجیتال و چاپ صنعتی می شود. درواقع امروز چاپگرهای تخت یووی امکان چاپ روی اجسام سهبعدی را امکانپذیر کرده اند. بهعنوان مثال چاپگر تخت رولند مدل Versa Object برای چنین کاربردی ساختهشده است.
برای خرید و فروش ماشینآلات، تجهیزات و مواد مصرفی کلیک کنید!
سه جنبه چاپ سهبعدی
عبارت چاپ سهبعدی شامل فناوریها و کاربردهای گوناگون میشود. با این حال فرانک رومانو (پدر من) معتقد است عبارت چاپ سهبعدی نام نیک گوتنبرگ را لکهدار میکند.
۱- لایه گذاری
بهطور خاص، ساخت لایههایی از مرکب یووی روی یک کار چاپی میتواند به آن بافت اضافه کند و یا خط بریل را روی آن بنشاند. لایه نشانی مرکب یووی توسط بیشتر سازندگان چاپگرهای تخت از جمله چاپگر Arizona ساخت کانن، میماکی، ریکو، Swiss Q Print و غیره از سالها پیش ارائه میشده است. در سال ۲۰۲۴ شرکت Mutoh یک چاپگر تخت تک باره (single pass) ،که برای چاپ خط بریل نیز کاربرد دارد، با نام XpertJet 1462 UF ارایه کرده که علاوه بر چاپ چهار رنگ، رنگ سفید و ورنی ویژه خط بریل را نیز روی مدیا می نشاند. نرمافزار ریپ Vertelith RIP و ابزار Flexi Designer Mutoh Editing میتواند یک فایل استاندارد برای چاپ بریل را به یک فایل مناسب برای چاپ تکباره تبدیل کند. این چاپگر با مدیای سفید و با استفاده از فایلهایی که نیاز به یک لایه زیرین(Underlay) دارند، نیز کار میکند. در عین حال اگر نیاز به یک لایه سفیدروی مدیا باشد می توان با استفاده از این دستگاه بهطور جداگانه آن را چاپ کرد.
۲- چاپ مستقیم روی اشیا / احجام
همانگونه که در بالا به آن اشاره کردم چاپگرهای تحت UV میتوانند بهطور مستقیم روی اشیاء سهبعدی چاپ کنند، و درحالیکه این ویژگی جدیدی نیست، سازندگان، این نوع کاربرد را توسعه داده و روی آن تمرکز بیشتری کردهاند. بهعنوان مثال ماشین شرکت Mutoh به نام XpertJet 1462 UF که پیشتر به آن اشاره شد، قابلیت چاپ مستقیم روی اشیا را دارد. چاپگر میماکی مدلe, e.g. UJF-6O42 MKII مدتهاست که قابلیتهای چاپ مستقیم روی اشیا را ارائه کرده است. این دستگاه دارای متعلقاتی به نام Kebab (همان کباب خودمان( است امکان چاپ روی اجسام سیلندری مثل بطری آب را فراهم میآورد.
همان گونه که پیشتر بهطور خلاصه اشاره کردم، در سال ۲۰۲۳ شرکت رولند مجموعه چاپگرهای Versa Object CO-i که شامل دو چاپگر تخت مجهز به سیستم UV-LED میشود و قابلیت چاپ روی سطوح و اشیا مختلف تا ارتفاع ۲۴ سانتیمتر و وزن ۳۰۰ کیلوگرم را ارایه کرد. این چاپگرها میتوانند روی انواع مواد گوناگون و اشیاء سهبعدی با سطوح انحنادار و ناتراز چاپ کنند. این چاپگرها میتوانند روی سطوح پلاستیکی، چوبی، بوم و لیبل و حتی کاغذ(به نظر میرسد این روزها کاغذ به یک سطح چاپ پذیر غیرمعمول تبدیلشده است) چاپ کند.
برای موادی چون شیشه و فلز که چاپ روی آن دشوار است، رولند یک رنگ آستری (Primer) نیز عرضه میکند که قبل از چاپ روی کار افشانده میشود.
یک سیستم چاپ مستقیم روی اشیا که درگذشته به آن پرداختم و در دروپا به نمایش درآمد Label Saver نام دارد. پروژه Label Saver در حقیقت یک مشارکت تجاری و تکنولوژیک بین سه شرکت است: شرکت ideeGO (مسئول ساخت و قطعات مکانیکی و سیستم جوهرافشان) شرکت Offset & Print Management (مواد مصرفی ازجمله مرکب) و K Flow (سیستم رایانهای ورودی اطلاعات یا front end). سیستم نقل و انتقال و جابجایی سطوح چاپ پذیر یا اشیای مجهز به یک بازوی روباتیک قابلبرنامهریزی است که سطوح چاپ پذیر با اجسام را برداشته و زیرمجموعه هدهای چاپی قرار میدهد. برخلاف چاپگرهای یووی، دستگاه Label Saver از مرکبهای آب پایه و یک رنگ آستری(پرایمر) ساخت شرکتO&PM که میزان چسبندگی مرکب روی سطوح مشکلساز ازجمله پلاستیک و آهن را بهینه میکند، بهره می برد. سرعت این دستگاه بین ۲۰ تا ۱۰۰۰ ظرف در ساعت است.

۳- چاپ سهبعدی واقعی به معنی اخص کلمه
چاپ سهبعدی و یا تولید افزایشی(بعضیها ازجمله فرانک رومانو Additive Manufacturing را ترجیح میدهند) صنعت رو به رشدی است. یکی از بازیگران اصلی چاپ سهبعدی، شرکت Massivit است که سیستمهای چاپ سهبعدی پیشرفته به بازار عرضه میکند.
سال گذشته در دروپا این شرکت ماشین Massivit 3000 را برای تازهکاران و کسانی که میخواهند وارد این بازار شوند عرضه کرد. این دستگاه بهگونهای طراحی شده تا بتواند استندهای تبلیغاتی عظیم برای اهداف بازاریابی، فروشگاههای و کمپینهای تبلیغاتی بسازد. این دستگاه میتواند ویترینهای ویژه فروشگاههای، بیلبوردهای حجم دارد، استندهای تبلیغاتی نقطه فروش دوبعدی و سهبعدی، استندهای تعاملی نمایشگاه و رویدادهای مختلف، قالبهای ترموفرمینگ و حتی مناظر ویژه پارکهای تفریحی و موضوعی بسازد.
این دستگاه میتواند کار در ابعاد ۲/۱* ۵/۱* ۸/۱ متر چاپ کند و از یک نوعِ ژل ساخت خود شرکت برای چاپ استفاده میکند.
چاپگرهای تک باره (single-pass) موقعیت خود را تثبیت میکنند
چاپگرهای تک باره برای تولید استندها و پوسترهای تبلیغاتی چند سالی است که به بازار عرصه شدهاند. کانن ماشین Color Wave برای چاپ پوستر و شرکت HP نیز ماشین PageWide را برای بازار AEC (کشاورزی، مهندسی،ساختوساز) ارائه کردهاند. ولی برای تولید در سطح و حجم بالا شرکت افی (EFI) با دستگاه Nozomi خود برای چاپ مقوای کنگرهای(کارتن) از دیگران جلوتر است. برای چاپ استندها و اقلام تبلیغاتی روی مقوای کنگرهای شرکت افی دستگاه Nozomi 18000+ را به بازار عرضه کرده است این دستگاه میتوانند تا عرض ۸/۱ متر و با سرعت ۳ تا ۵ هزار مترمربع در ساعت چاپ کند. یک چاپگر تک باره دیگر قرار است سال ۲۰۲۵ به بازار عرضه شود که حاصل همکاری فوجی فیلم و شرکت اسپانیایی Barberan است، این ماشین جدید حاصل ادغام تجارب و دقت مهندسی Barberan و فناوری جوهرافشان فوجی فیلم است. سرعت این دستگاه ۶ هزار مترمربع در ساعت است. ویژگی منحصر به فرد دستگاه مدولار بودن آن است. هر دستگاه را میتوان برای نیازهای خاص هر شرکت بهطور مستقل ساخت و سفارشی سازی کرد.

از میزهای برش چه خبر؟
توسعه و فراگیری چاپگرهای تخت به سهم خود باعث توجه هر چه بیشتر به میزهای برش نیز شده است. جدیدترین نوآوری در میزهای برش فرمت عریض استفاده از روبات است. با اینکه میزهای برش کونگزبرگ مدتهاست از بازوی روباتیک برای بارگذاری و باربرداری(Loading/Unloading) استفاده میکنند، گونگزبرگ یک میز برش جدید به نام Ultimate در دروپا عرضه کرد: یک پلتفرم برش دیجیتال که از یک فناوری درایو (موتور محرک) جدید برای شتاب گرفتن با ضریب ۲/۷۴ G و سرعت برش ۱۶۸ متر در دقیقه بهره میبرد. این دستگاه نه تنها برای بازار تابلوها و بیلبوردهای تبلیغاتی بلکه برای برش مقوای کنگرهای نیز به کار میرود. گوتنبرگ همچنین یک روبات ۷ محور که به مشتریان امکان افزایش تولید را با استفاده همزمان از چندین پالت و سیستمهای برش میدهد، عرضه کرده است.
شرکت زوند نیز یکی از اولین سازندگانی است که از بازوی روباتیک برای بارگذاری و باربرداری میز برش استفاده می کند. بهار گذشته در نمایشگاه ISA این شرکت یک سیستم به نام Robot Porta Table ارائه کرد. این میز برش سیار آفلاین به یک بازوی روباتیک مجهز است. گزینه The Visualizing این دستگاه امکان خواندن کدهای QR چاپ شده را دارد. همین ویژگی فرایند تولید را بهینهتر و کارآمدتر میکند.
شرکت Graphco یک میز برش و پلاتر به نام SD-Italy F150R PRO عرضه میکند. این دستگاه هیبرید برای بازار فرمت عریض چاپ پوستر بیلبورد، استندهای تبلیغاتی و چاپ صنعتی ساخته شده است. این دستگاه میتواند انواع مدیا تا ضخامت ۱۵ سانتیمتر و همچنین لیبل را برش بزند. امکان تعویض ابزارآلات دستگاه و تیغههای آن برای ۲۵ حالت مختلف وجود دارد. سرعت برش دستگاه در محورهای X و Y حدود ۵/۱ متر در دقیقه و شتاب آن G 3/2 است.
بهار گذشته شرکت میماکی در نمایشگاه ISA Sign Expo مجموعه میزهای برش تخت CFX را عرضه کرد. از این میزهای برش همراه با مجموعه چاپگرهای سری JFX که از نوع تخت و یووی هستند استفاده میشود.
اینها بخشی از تحولات و روندهایی بودند که در صنعت چاپ فرمت عریض و گرافیک محیطی در سال ۲۰۲۴ رخ دادند.
روندهای بازار در سال ۲۰۲۵
چاپ پارچه
مرز بین صنعت گرافیک محیطی (Display Graphic) و چاپ پارچه از لحاظ تجهیزات چاپی در حال محو شدن است. زیرا تجهیزات مدرن میتوانند علاوه بر مدیای معمول برای این نوع چاپگرها روی پارچه نیز چاپ کنند (Soft Signage) و مشتریان نهایی نیز میتوانند از مزایای هر دو بهره ببرند.
ساختوسازهای تجاری
روند ساختوسازهای مراکز تجاری در آمریکا طی چند سال گذشته کاهشی بوده است. البته ممکن است این روند در سال ۲۰۲۵ تغییر کند. بر اساس آمار و ارقام انستیتو مهندسان معمار آمریکا AIA ضریب سرمایهگذاری در ساخت مراکز تجاری در ماه نوامبر حدود ۶/۴۹ بوده که در مقایسه با ماه اکتبر که ۳/۵۰ بوده، کاهش نشان میدهد. رقم پایینتر از ۵۰ نشانگر کاهش سرمایهگذاری است.
توسعه پایدار
مثل دیگرکشورهای جهان، در آمریکا نیز توجه ویژهای به توسعه پایدار میشود، بهویژه استفاده از سطوح چاپپذیر فاقد PVC و کاهش گازهای آلی فرّار و دیگر مواد شیمیایی مضر در مرکبها، کاهش ضایعات و تاکید بر بازیافت.
اتوماسیون
میتوانید انتظار داشته باشید که سازندگان تجهیزات هر چه بیشتر به اتوماسیون چه در زمینه نرمافزار و چه در زمینه سختافزار رو آورند، بهویژه با در نظر گرفتن کمبود نیروی متخصص و اپراتور.
شکلگیری کسبوکارهای جدید
با ارائه مواد و فناوریهای جدید، کسبوکارهای جدید فرصتهای جدید برای مشتریان جدید در عرصه چاپ فرمت عریض عرضه خواهند کرد.
بازار آموزش
بازار آموزش یکی از بهترین بازارهای عمودی برای تولیدکنندگان تابلوها و پوسترهای تبلیغاتی است، دانشگاه، کالج، حتی مدارس ابتدایی و دبیرستانها و مدارس مذهبی نیز مشتریان خوبی برای صنعت چاپ فرمت عریض هستند. اگر به دنبال پروژههای جدید برای نهادهای آموزشی خودتان هستید، سری به نهادهای آموزشی بزنید، ارزشش را دارد.
صحبت از نهادهای آموزشی شد، یادتان نرود روز تولید ساین (Sign Manufacturing Day) را در تقویم خود علامتگذاری کنید. در این روزها چاپخانههای چاپ دیجیتال و تولید پوستر و تابلوهای تبلیغاتی، نمایشگاههایی برپا میکنند و از دانشآموزان دبیرستانی دعوت میکنند تا از چاپخانه آنها بازدید کنند. این روز معمولا در ماه اکتبر برگزار میشود.
شرایط اقتصادی
تولید ناخالص ملی کشور آمریکا در حال حاضر بسیار رضایتبخش است و هنوز سیر صعودی دارد. در سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۴ رقم آن ۴/۲ درصد بود. با این حال اگر سیاستهای تعرفهای ترامپ اجرا شود، احتمالا قیمتها افزایش پیدا خواهد کرد. البته خوشبختانه هیچ نشانهای از رکود هنوز وجود ندارد.

و اما هوش مصنوعی…
تردیدی نیست که برخی از جنبههای هوش مصنوعی بازار گرافیکهای محیطی و تبلیغاتی را تحتتاثیر قرار میدهد.
تجزیه و تحلیل کسبوکار بازاریابی و خدمت به مشتری از جمله این جنبهها هستند. ابزار مجهز به AI، باعث تسهیل تعمیر و نگهداری پیشگیرانه، چاپ اطلاعات متغیر و تجزیه و تحلیل رفتار مشتریان میشود. بهعنوان مثال راهحلهای بازاریابی AI محور به شرکتها امکان میدهد تا کمپینهای تبلیغاتی شخصیسازیشده و سفارشی، که بازگشت سرمایه بهتری دارد و بهتر و عمیقتر می توانند با مشتری تعامل کنند، طراحی و اجرا کنند.
از سوی دیگر تابلوهای تبلیغاتی دیجیتال AI محور، شامل مجموعهای از فناوریها میشود که میتوان هم نحوهای که تابلوهای دیجیتال اطلاعات را ارائه میدهند و هم نحوهای که مردم با این اطلاعات ارتباط برقرار میکنند را دگرگون کند. بهعنوان مثال، یک صفحه نمایش تبلیغاتی که در یک فروشگاه نصب شده و محصولات آرایشی و بهداشتی میفروشد را در نظر بگیرید. سنسورهای دوربین مجهز به فناوری AI میتوانند شخصی را که وارد حوزه دیدارش میشود، تشخیص داده و بلافاصله یک پیشنهاد شخصیسازیشده بر اساس شخصیت، سن و روندهای جستجوی اینترنتی او در مورد یک محصول را به نمایش بگذارد.
امتیاز AI این است که میتواند در کسری از ثانیه انبوه اطلاعات را زیر و رو کرده و بسیار سریعتر از انسان نتایجی را ارائه کند، و البته هوش مصنوعی زایشی (Generative AI) برای ساختن محتوا برای تابلوهای تبلیغاتی نیز وجود دارد. این نوع کاربرد هوش مصنوعی در آینده گسترش پیدا خواهد کرد، بهویژه برای تابلوهای تبلیغاتی دیجیتال که به میزان زیادی پیامهای تبلیغاتی نیاز دارند.
نویسنده: ریچارد رومانو
گروه پژوهش





