- این نوشته تست برای متون داخل و متا هاست
فهرست مطالب
نشست هماندیشی فعالان زنجیره کاغذ و مقوا روز یکشنبه ۲۳ آذر در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران با حضور مصرفکنندگان، واردکنندگان، توزیعکنندگان و مسئولان دولتی و صنفی برگزار شد. محور اصلی این نشست، هشدار درباره پیامدهای توقف ثبتسفارش بر فعالیت واحدهای چاپی، بستهبندی، نشر و کارتنسازی بود که به گفته حاضران، باعث اختلال در تأمین مواد اولیه، تشدید نابسامانی بازار، نوسانات غیرمنطقی قیمت و انتقال هزینهها به قیمت نهایی کالاها شده است. بابک عابدین، رئیس اتحادیه چاپخانهداران و صحافان تهران، صورت مسئله را تشریح کرد، حاضران چالشها و اثرات عملی بر تأمین، قیمتگذاری، قراردادها و تولید در ماههای پایانی سال را برشمردند و در پایان، محمد قشلاقی و موسوی مجد بهعنوان نمایندگان دولت به دغدغهها پاسخ دادند.
تعامل براي حل مشکل تأمين کاغذ و مقوا در پايان سال
در ابتداي نشست، بابک عابدين، رئيس اتحاديه چاپخانهداران و صحافان تهران، صورت مسئله را تشريح کرد و گفت: هدف اصلي ما رسيدن به يک راهحل مناسب در شرايط کنوني بازار و عدم عرضه کافي کاغذ و مقوا است؛ مخصوصا براي سه ماه آخر سال که تقاضا ممکن است پنجاه تا شصت درصد افزايش پيدا کند. جمع شدهايم دور هم تا با تعامل با بخش دولتي، مشکل تامين نياز واحدهاي چاپ و بسته بندي را حل کنيم و اين موضوع به چالش براي اقتصاد کشور، سفارش دهنده ها، صاحبان برند و در نهايت مردم تبديل نشود.
وي افزود: در شرايط نوسان نرخ ارز، واردکنندگان و توليدکنندگان مواد اوليه امکان مديريت زمان عرضه و قيمت گذاري متناسب با بازار را دارند؛ ميتوانند کالا را در انبار نگه دارند، فروش را متوقف کنند و با محاسبه نرخ روز ارز دوباره عرضه کنند. اين انعطافپذيري، بخش قابل توجهي از ريسک آنها را کم و قابل مديريت ميکند، اما چاپخانه داران چنين امکاني ندارند. چاپخانه دار قرارداد ميبندد، قيمت و زمان تحويل مشخص ميدهد و تعهد حقوقي دارد. اما خيلي وقتها همان روز يا چند روز بعد، براي خريد با افزايش پنج تا بيست درصدي و گاهي بيشتر مواجه مي شود و از روز اول با ضرر روبه روست.
عابدين با اشاره به رفتار توليدکنندگان داخلي ادامه داد: متاسفانه در بازار داخلي، توليدکننده کاغذ و مقوا هم قيمت گذاري را بر مبناي هزينه واقعي توليد انجام نميدهد و عملا منتظر ميماند تا قيمت واردکنندگان در بازار مشخص شود؛ بعد با توقف فروش و اعلام قيمتهاي جديد که گاهي با افزايشهاي ده، بيست يا سي درصدي همراه است، عرضه را از سر ميگيرد. نتيجه اين روند اين است که مزيت نسبي توليد داخلي در شرايط نوسان ارزي براي مصرف کننده پايين دستي کم اثر ميشود.
وي تأکيد کرد: مالک واقعي تقاضاي کاغذ و مقوا، چاپخانهدار و واحدهاي پايين دستي مثل بسته بندي و کارتن سازي هستند، نه واردکننده و نه توليدکننده. اگر چاپخانه نباشد تقاضايي شکل نميگيرد و زنجيره ارزش متوقف ميشود، اما اين نقش در تنظيم بازار اغلب ناديده گرفته ميشود. فشار تامين مواد اوليه باعث شده بسياري از چاپخانهها به جاي تمرکز بر توسعه توليد، بخشي از سرمايه درگردش را به تامين مستقيم مواد اوليه اختصاص دهند و حتي براي تامين بخشي از نيازشان کارت بازرگاني بگيرند. در عين حال بسياري از واحدها ماهها در صف تخصيص ارز ماندهاند و ناچارند بخش عمده نياز را از بازار داخلي و شبکه واردکننده و توليدکننده تهيه کنند.
عابدين همچنين آماري از تأثير هزينه چاپ و بستهبندي در قيمت تمامشده صنايع مختلف ارائه داد و گفت: در بخش دولتي بدانند بهطور ميانگين، قيمتتمامشده يک بستهبندي کاغذي و مقوايي بين ۷۰ تا ۸۰ درصد قيمتتمامشده هر کالا است. براي ما در چاپخانه وقتي ۳۰ درصد افزايش قيمت رخ ميدهد، ظرف مدت مثلا يک ماه ميبينيد چه تورم نقطهبهنقطهاي در نقطه فروش کالا به مردم ايجاد ميشود؛ آن ۳۰ درصد افزايش در آن ۷۰ تا ۸۰ درصد، حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد به قيمت کالا تورم ميدهد و اثر تورم مستقيم بستهبندي را در سبد خريد مردم بهوضوح ميبينيم. در مواد غذايي بين ۵ تا ۱۲ درصد قيمت فروش کالا مربوط به بستهبندي است، در دارويي تا ۲۰ درصد و در آرايشي و بهداشتي تا ۴۰ درصد. توليدکننده کالا منتظر چاپخانهدار نميماند؛ وقتي کالايي صادر ميکند و بستهبندياش را بيرون از کشور انجام ميدهد، ارزش افزوده و ارز بيشتري از کشور خارج ميشود براي تامين بستهبندي که قبلا در داخل کشور انجام ميشد.
چالشهاي توقف ثبتسفارش و افزايش قيمتها از نگاه فعالان
عليرضا احمدي، فعال حوزه چاپ و مديرعامل ترام چاپ سپاهان، با اشاره به توقف چندماهه ثبتسفارش گفت: چندين ماه است به بهانه بهينه سازي، ثبتسفارش انجام نشده؛ چه براي مقوا، چه براي توليدکننده و چه براي بازرگان. اين توقف چندماهه که به اسم بهينه سازي انجام شده، در نهايت براي يک عده منافع ايجاد کرده و بايد شفاف شود اين منافع براي چه کساني بوده و چرا چنين تصميمي گرفته شده است. امروز نتيجه را در بازار ميبينيم؛ مقوا در بازار نيست و قيمتش از منطق واقعي خارج شده. مقوايي که با مبناي دلار حدود ۷۰ هزار تومان تامين شده، با معادل دلار حدود ۱۵۰ هزار تومان به دست مصرف کننده ميرسد.
حميدرضا طاهري آشتياني، رئيس هيئت مديره تعاوني چاپخانهداران تهران، با مقايسه وضعيت کاغذ و مقوا با مواد پليمري گفت: دغدغه اصلي الان تخصيصها و انجامنشدن ثبتسفارشهاست؛ بهطوري که بخش قابل توجهي از اقلام اساسي به تالار دوم رفتهاند. وقتي در صنعت پليمر به توليدکننده و چاپخانهدار اجازه ثبتسفارش ميدهند، چرا در بخش کاغذ و مقوا همين مسير طي نميشود؟
غلامرضا شجاع، مديرعامل شرکت تعاوني ليتوگرافان ايران، ريشه مشکلات را در چندنرخي بودن ارز دانست و گفت: اگر همين امروز اجازه بدهند کاغذ يا مقوا با نرخهاي واقعي و شفاف وارد شود، قيمت تمامشده ميتواند پايينتر از قيمتهاي فعلي بازار دربيايد. پيشنهاد من اين است که اتحاديه و تعاونيها جدي وارد شوند، مخصوصا در موضوع سهميههاي حمايتي مثل اختصاص ارز به کاغذ؛ در کاغذ و مقوا هم اگر قرار است منابعي تخصيص داده شود، بايد توزيع از مسير بازرگان شناسنامهدار و تعاونيهاي تخصصي انجام شود تا کالا به چاپخانه برسد.
مهدي کاظميمهياري، مديرعامل شرکت تعاوني چاپخانهداران تهران، با تأکيد بر بينظمي در سياست عرضه گفت: ريشه بحران کاغذ کمبود نيست، بينظمي و نبود شفافيت در سياست عرضه است. پيشنهاد آقاي شجاع را جدي ميدانم؛ توزيع بايد از مسير بازرگان شناسنامهدار و از طريق تعاونيهاي تخصصي انجام شود تا کالا
به مصرفکننده واقعی برسد و عدالت در توزیع شکل بگیرد.
مهرداد نباتچیان، مدیرعامل صنایع چاپ و بستهبندی آسان قزوین، با اشاره به افزایش هزینهها گفت: در شرایط تورمی امروز هم چاپخانه نمیتواند متناسب افزایش قیمت بدهد چون بازار کشش ندارد و نتیجهاش ورشکستگی است؛ یعنی سال آینده تعدادی چاپخانه از چرخه تولید خارج میشوند و این نگرانی بسیار جدی است. حتی اگر حمایت هم باشد، مسئله سرمایه در گردش جدی است.
سیدمصطفی نصراللهی، مدیر چاپخانه پرستوک، کاغذ و مقوا را جزو کالاهای اساسی دانست و گفت: بدون بستهبندی، کالا هویت ندارد؛ اگر با این وضعیت تأمین و با این قیمت ها، مقوا تأمین نشود، تعطیلی واحدهای ما بعد از عید محرز است. چاره این است که مقوا و کاغذ بستهبندی را جزو کالاهای اساسی و سبد خانواده ببینند و برای واردات و تأمینش مسیر روشن بگذارند.
مجید خادمی مزده، مدیرعامل مجتمع چاپ پویا هنر نوین، با انتقاد از تصمیمگیری بر اساس دادههای غلط گفت: ما همیشه میگوییم اگر تصمیم اشتباه است، به خاطر دادههای اشتباه است و متاسفانه دولت به خاطر دادههای اشتباه، تصمیمهای اشتباه میگیرد. الان یک کامیون مقوا از درِ کارخانه که میرود حداقل چهارصد میلیون تومان پولش است و وقتی چاپخانهها روزانه چند کامیون مصرف دارند، یعنی صدها میلیارد تومان سرمایه در گردش این زنجیره درگیر است.
سید محمود ذوالفقاری، مدیرعامل مجتمع چاپ نقشرنگ خجستگان، با اشاره به بیاعتمادی عرضهکننده گفت: این طور نیست که مقوا نباشد؛ مقوا هست، اما با هیچ منطقی جور درنمیآید و قیمتها با هم نمیخواند. ریشه ماجرا بیاعتمادی عرضهکننده به بازار است؛ نگران است چیزی را که عرضه میکند نتواند جایگزین کند.
حمید نیکدل، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان کاغذ و مقوای تهران، بر لزوم بازگشت نقشها به جای خود تأکید کرد و گفت: اصل حرف من این است که همهچیز باید سر جای خودش باشد؛ واردکننده وارد کند، توزیعکننده توزیع کند و مصرفکننده مصرف کند. در چنین شرایطی تشکیل تعاونی تخصصی و شفافکردن مسیر توزیع، مهمترین کاری است که باید انجام شود.
عباس باقری، مدیرعامل کارخانه تولیدی نوید تجارت ایساتیس، با اشاره به افزایش قیمت فیلم گفت: پنجاه درصد تولید ما فیلم است و ریشه فیلم، پتروشیمی است؛ اما از فروردین تا الان حدود هشتاد درصد گران شده. وزارت صمت هم یک قانون گذاشته که امسال هرچقدر وارد کردهای، بیست درصد اضافه کن؛ لطفا روشن کنند این قانون را از کجا آوردهاند.
محمود پیشعلی، مدیر مجموعه چاپ و بستهبندی فرارنگ آریا، پیشنهاد تشکیل گروه مذاکرهکننده داد و گفت: پیشنهاد من این است که همینجا دستور جلسه بگذاریم و چند نماینده مشخص و صاحباختیار انتخاب کنیم تا بروند با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت صمت مذاکره و چانهزنی کنند و یک مسیر روشن برای تامین کاغذ و مقوا شکل بگیرد.
محمد پناهنده، نماینده شرکت آروا تجارت، مشکل اصلی را توقف ثبتسفارش دانست و گفت: مسئله اصلی توقف ثبتسفارشها و بینظمی تخصیص ارز است. امسال تقریبا هیچکدام از واردکنندگان تا این لحظه ارزی نگرفتهاند. راهکار این است که فشار صنف روی دولت برای رفع محدودیتهای ثبتسفارش و حذف رویه بهینهسازی باشد.
سیامک زرگران، مدیرعامل گروه تجاری، تولیدی و صنعتی اقیانوس آرام، با تأکید بر کمبود عرضه گفت: وقتی ثبتسفارش انجام نمیشود یعنی عملا جنس وارداتی ممنوع شده و همین فضا باعث افزایش کاذب و هیجانی قیمتها و بالا رفتن هزینه جایگزینی میشود. تکلیف بهینهسازی و ثبتسفارش باید مشخص شود.
رامین عابدینی، عضو هیئتمدیره اتحادیه چاپخانهداران و صحافان تهران، با نمایندگی از صنف صحافان گفت: مشکل اینجاست که اوایل سال کاغذ را با یک قیمت مشخص خریدیم، اما الان اگر بخواهیم دوباره تولید کنیم، با همان پول نمیتوانیم کاغذ بخریم و مجبوریم برای اینکه تولیدمان نخوابد، موقع قیمتگذاری حاشیهای در نظر بگیریم.
رضا امیدی، نماینده انجمن شرکتهای مدیریت صادرات ایران، بر لزوم صادرات پایدار تأکید کرد و گفت: اگر میخواهیم این چرخه متوقف شود باید مسیر را بهسمت صادرات پایدار ببریم تا امکان واردات مواد اولیه، تجهیزات و قطعات یدکی فراهم شود و واحدها از بحران تعطیلی عبور کنند.
سعید فراهانی، مجموعه چاپ و صحافی فرارو، با اشاره به نوسان قیمتها گفت: سهم اصلی قیمت تمامشده کارصحافی کاغذ، مقوا و جلد است و وقتی قیمتها ظرف چند روز چند بار بالا میرود، عملا نمیتوانیم قیمت بدهیم و سفارش را جمع کنیم. انتظار ما این است که تکلیف تأمین و قیمتگذاری روشن شود و نظارت جدی باشد.
در بخش پایانی، نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت به دغدغهها پاسخ دادند. محمد قشلاقی، معاون مدیرکل دفتر صنایع شیمیایی، نساجی و سلولزی وزارت صمت، با استناد به آمار هفتماهه گمرک گفت: واردات انواع مقوا در سال جاری تقریبا همسطح مدت مشابه سال قبل بوده و از نگاه او «کمبود مقوا» بهعنوان یک واقعیت آماری، محل تردید است؛ مسئله اصلی را این دانست که این حجم واردات «کجا رفته» و «چطور در زنجیره توزیع میشود». جهش قیمتها را نباید صرفا به دولت نسبت داد و بخشی از دلایل را باید در رفتار بازار و زنجیره عرضه جستوجو کرد.
وی توضیح داد: تصمیم «بهینهسازی» و سقفگذاری ثبتسفارش در کمیته ارزی وزارتخانه با نگاه به سوابق سالهای گذشته گرفته شده و ثبتسفارش به میزان لازم انجام شده است؛ اما کندی و صف تخصیص ارز در بانک مرکزی را موضوعی جداگانه دانست. در پایان از فعالان خواست پیشنهادهایشان را «مکتوب و مدون» بدهند تا در کمیته ارزی مطرح و پیگیری شود.
موسوی مجد، معاونت بازرگانی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران، با اشاره به پیگیری موضوع در استان گفت: یکی از مسیرهای در حال پیگیری، فعالشدن امکان «بدون انتقال ارز» برای برخی تعرفههاست که میتواند به عرضه کاغذ و مقوا کمک کند. همچنین تلاش کردهاند برنامههای تولید واحدها و افزایشهای اعلامی را سریع تایید کنند. جمعبندی این بود که راهکارها و پیشنهادها اگر مکتوب شود، در استان بررسی دقیقتری میشود و سپس برای پیگیری به معاونت تخصصی و ستاد مربوط ارجاع خواهد شد.
راهحل پیشنهادی اتحادیه برای مدیریت بحران
بابک عابدین در پایان نشست تأکید کرد: تولیدکننده داخلی، فروش را متوقف میکند و بعد قیمت کاغذ و مقوا را با نرخهای غیرواقعی محاسبه میکند؛ در حالیکه این رفتار با منطق اقتصاد و مزیت نسبی کشور همخوانی ندارد. راهکار پیشنهادی ما در این مقطع، مدیریت بحران و یک تنظیمگری برای ثبات زنجیره تأمین است. پیشنهاد مشخص اتحادیه، تجمیع تقاضای چاپخانههای بزرگ و متوسط در بازه زمانی مشخصِ فصل پایانی سال است؛ ثبتسفارش کاغذ و مقوا بهصورت کنسرسیومی و شفاف، تحت نظارت مستقیم اتحادیه و وزارت صمت، با حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. تخصیص ارز خارج از نوبت در تالار دوم فقط برای تأمین نیاز واقعی تولید، تا کاغذ و مقوا مستقیم وارد واحدهای مولد کشور شود و فشار تقاضای کاذب از بازار آزاد برداشته شود. پیشنهادات را مکتوب میکنیم و برای تصمیمگیری به وزارت صمت میدهیم.
حدیث بازوند
