حدیث بازوند
از خیابانهای کشیدهی اصفهان و زایندهرود خشکشده که گذشتم و پل خواجو را پشت سر گذاشتم، به ساختمانی رسیدم که سالهاست تپش تجارت و صنعت این شهر را در خود جمع میکند. اتاق بازرگانی اصفهان که چنددقیقهای با خواجو فاصله دارد، اما با همان حالوهوای، معماری موزون و آن حس جمع مردم دور هنر، در سالن هم موج میزند. اصفهان شهریست که در تاریخ چاپ ایران، نقش آغازگر دارد؛ نخستین چاپخانهی ایران و خاورمیانه در همین شهر، در محلهی جلفا و در کلیسای وانک برپا شد و خاچاطور کساراتسی نخستین کتابها را از دل حروف سربی بیرون کشید، روایتی که امروز همنهادهای رسمی فرهنگی شهر آن را یادآوری میکنند.
سالن اتاق بازرگانی اصفهان از چاپخانهداران و استادکاران باسابقه تا نسل تازهای که چاپ را کسبوکار به همراه فناوری میبینند، پر بود. مراسم که طبق برنامه باید ۹ صبح تا ۱ بعدازظهر میبود، آنقدر داغ و پر کشوقوس شد که تا حوالی ۲ بعدازظهر کش آمد. برگزارکنندهی اصلی انجمن چاپ و بستهبندی اصفهان بود و حامیان طلایی و برنزی، از «نقش الماس» و «چاپ مهراد» تا «چاپ شیفته»، «پوینت»، «نرمافزار حسابداری رنگارنگ» و «افق قطعات آسیا». نامهای آشنای معنوی مانند حسین طاهری، «کارتن اینفو»، ماهنامه «صنعت چاپ»، مجتمع چاپ و بستهبندی نگارستان، مجله «چاپ و نشر»، و انجمن علمی فناوری چاپ ایرا نیز کنار صحنه بودند.
با هر سخنران، یک موتیف تکرار شد: عِرق شهری. از کشانی که چاپ را دلمحور میدید و اصفهان را شهر هنر، تا استاندار که گذر از صنعت به هنر را مأموریت شهر دانست؛ از طاهری که بارها نام پیشکسوتان اصفهان را با احترام آورد، تا صرامی که ایدههای اجتماعیاش را در مقیاس این شهر تعریف کرد. این عشق به اصفهان فقط شعار نبود؛ ترجمهی عملیاش همین است که همایش در بعدظهر ۱۷ مهر تا ۲ بعدازظهر ادامه پیدا کند، سالن پر بماند و سخنران وزارت ارشاد در پایان بگوید: اصفهان یکی از قطبهاست و خواهد بود.
امیر کشانی، رئیس اتاق بازرگانی اصفهان
اقتصاد دلسپرده به هنر
با پخش سرود ملی و قرائت قرآن، همایش آغاز شد و امیر کشانی، رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، بالا آمد. حرف اصلیاش صریح بود: اگر کسی صرفاً دنبال پول است، جا را در صنعت چاپ اشتباه انتخاب کرده است. اینجا صنعتیست که با دل انتخاب میشود، مثل هر هنر دیگر. صنعت چاپ با عشق انتخاب میشود، صرف اقتصاد نیست. این صنعت بر پایه علاقه، خلاقیت و احساس مسئولیت فرهنگی شکلگرفته و رشد میکند. او چاپ را هنر صنعت نامید و از رقابتیبودن آن گفت: فعالان صنعت چاپ در ایران و بهویژه در اصفهان باوجود چالشهای اقتصادی با عشق و تعهد به کار خود ادامه میدهند و این صنعت را بیشتر از منظر فرهنگی و هنری دنبال میکنند.
رئیس اتاق بازرگانی اصفهان که روزگاری در این صنعت فعال بوده است با اشاره به جایگاه ویژه این استان در هنر و تمدن ایران تصریح کرد: اصفهان همواره از شعر و تئاتر تا صنایعدستی و معماری صاحب سبک و هویت منحصربهفرد بوده است و صنعت چاپ نیز ادامه همان مسیر فرهنگی و هنری در این شهر به شمار میآید.
در پایان سخنان خود رئیس اتاق بازرگانی اصفهان تأکید کرد: حفظ و تقویت صنعت چاپ در کشور نیازمند همدلی، همراهی و همافزایی فعالان این حوزه است و همانگونه که در عرصههایی مانند زایندهرود و صنایع فرهنگی، انتظار تحول از بیرون راهگشا نیست، در این صنعت نیز باید با همکاری درونزا مسیر رشد و تعالی را پی گرفت.
سیدمهدی سیدیننیا، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی اصفهان
هویت فرهنگی صنعت چاپ باید حفظ شود
سخنران دوم این همایش مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان بود که بیشتر دلنوشته گفت تا متن از پیشنوشته. او با اشاره به هنر غنی اصفهان گفت: اتاق بازرگانی در اصفهان آغوشش را به فرهنگ و هنر بازکرده است و باید این توجه ویژه ادامه یابد. کلیدواژهی او «تکرار» بود، تکرار بهمثابهی تثبیت هویت و سرمایهی فرهنگی. او گفت: چاپ فقط اقتصاد عدد و رقم نیست، زیرساخت معنا هم هست.
سیدمهدی سیدیننیا اظهار کرد: از گذشته تا امروز، چاپ ابزار انتقال اندیشه و حافظ میراث مکتوب بوده و همانگونه که صنایعدستی در نسبت باهنر معنا مییابد، چاپ نیز باید ذیل فرهنگ و هنر دیده شود تا شأن هویتی خود را از دست ندهد.
وی با اشاره به دشواریهای این حوزه از فرسودگی بخشی از تجهیزات تا محدودیتهای تأمین ماشینآلات و مواد اولیه، گفت: باوجود تنگناها، فعالان چاپ در اصفهان به پشتکار و علاقه متکیاند و استمرار این راه نیازمند برنامهریزی و پشتیبانی هوشمندانه است. به گفته او، هر زمان که نگاه اقتصادی صرف بر این حوزه غلبه کند، آسیب نخست متوجه هویت فرهنگی چاپ خواهد بود.
امیرحسین یاوری
پتانسیل هوش مصنوعی در صنعت چاپ و بستهبندی
بعد از بخشهای آغازین، سالن وارد فاز آموزشی شد: یاوری هوش مصنوعی را نه جادو، که یک جعبهابزار دانست و شیوه استفاده را در دو مسیر خلاصه کرد: استفاده مستقیم از مدلها و استفاده باواسطه از طریق پلتفرمها/API که باید در انتخاب ابزار چهار سنجه ساده اما حیاتی انجام را موردتوجه قرارداد: هزینه، دسترسی (ازجمله ماجرای VPN)، کارایی/تخصص، و انطباق با فارسی؛ وگرنه ابزار خوب هم نتیجه بد میدهد. او استعارهی «شاگرد شوفر» را برای مهارت کاربر بهکار برد: مدل ماشین است، اما بدون راننده و شاگرد مسلط، مقصدی در کار نخواهد بود.
یاوری تأکید کرد پرچمداران مدلها ثابت نیستند. در حوزههایی مثل تصویر و ویدئو، صدر جدول هر هفته جابهجا میشود. گاه با پیشتازی مدلهای چینی یا بومی پس بنچمارک مستمر و سنجش روی کار واقعی از تعصب روی یک نام مهمتر است. پلتفرمهای واسط/روتر به کسبوکارها امکان میدهند چند مدل را سریع تست و جابهجا کنند، بیآنکه درگیر زیرساختهای پیچیده شوند.
دستور عمل فشرده برای چاپخانهها در استفاده از هوش مصنوعی
• تعریف مسئله، نه نام مدل: خروجی مطلوب را دقیق مشخص کنید (فرمت فایل، کیفیت/رزولوشن، زبان خروجی، زمان پاسخ).
• چهار سنجه انتخاب: هزینه، دسترسی/پایداری، کارایی تخصصی، سازگاری با فارسی.
• Prompt حرفهای: ابهام را حذف کنید (دامنه/زمینه/قیود را بنویسید)، بخشها را قطعهبندی و مرزبندی کنید (علائم، فهرستهای عدددار، اولویتها)، سپس کنترل کیفیت خروجی را مطالبه کنید (خلاصه، مراجع، فرمت تحویلی روشن).
• خلاقیت کنترلشده: بسته به کار، درجه خلاقیت مدل را کم/زیاد کنید؛ برای محاسبات یا قیمتگذاری خلاقیت کم، برای ایدهپردازی و طراحی خلاقیت بیشتر.
• استراتژی تست سریع: ابتدا با پلتفرمهای واسط چند مدل را موازی بیازمایید، سپس بر برندهی واقعی سرمایهگذاری کنید.
در پایان یاوری گفت: AI ابزار است، نه هدف. اگر مسئله را دقیق تعریف کنیم، شاخصهای انتخاب را رعایت کنیم و بنچمارک را روی کار واقعی بگذاریم، هوش مصنوعی میتواند از یک اسم پرزرقوبرق به مزیت عملیاتی چاپخانه تبدیل شود.
مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان
گذر از صنعت به هنر چاپ
استاندار اصفهان سه بهاضافه یک اولویت استان را برشمرد: گردشگری، هوش مصنوعی، انرژیهای نو و در کنارشان خانواده. او دربارهی رویکرد چاپ گفت: چاپ هوشمند و گذر از صنعت به هنر و اکوسیستم نوآوری از ایده تا ثروتآفرینی باید مسئلهی اصفهان باشد. او یادآوری کرد که اصفهان شهر هنر است پس چاپ در این شهر، طبیعیست که به هنر نزدیکتر شود.
استاندار اصفهان با تأکید بر پیوند تاریخی چاپ بافرهنگ این شهر گفت: مسیر آیندهی چاپ در اصفهان از هوشمندی و خلاقیت میگذرد. چاپ باید از قالب صرفاً صنعتی عبور کند و در قامت یک هنر اقتصادی و هویتساز دیده شود. چاپ هوشمند و بستهبندی آینده باید در همین چارچوب معنا پیدا کند، جایی که فناوریهای دیجیتال، از ایدهپردازی تا ثروتآفرینی، یک اکوسیستم نوآوری میسازند و چاپ را به سیستمی زنده در اقتصاد مدرن بدل میکنند.
جمالینژاد با تکیه بر جایگاه فرهنگی اصفهان شهری که سرمایه نمادین هنری و تاریخی چشمگیری دارد، گفت: این سرمایه باید به عمل تبدیل شود؛ ترکیب فناوری، خلاقیت و همافزایی میان نهادهای شهری و صنفی میتواند آغازگر دورهای درخشان برای چاپ اصفهان باشد.
در پایان، او با قدردانی از پیشکسوتان و فعالان چاپ اصفهان، امید، همدلی و نوآوری را سه کلیدواژهی پیشبرنده دانست و تأکید کرد: با تکیهبر داشتههای فرهنگی شهر و توان فنی روز، اصفهان میتواند به کانون نوآوری چاپ ایران تبدیل شود.
حسین طاهری
اندازهی ضربهی کسبوکار و پنجرههای شکسته
حسین طاهری با بیانی گرم و پرکنایه، طولانیترین پنل روز را اجرا کرد. دور اول قبل از استراحت، دور دوم بعدازآن. روایتش از کسبوکار را با استعارههایی ملموس بهیادماندنی ساخت: تمرینهای محمدعلی کلی زیرآب. منطق روشن است، وقتی تمرین سختتر از مسابقه باشد، روز رقابت ضربه دقیقتر مینشیند. همانجا فرمولش را روی میز گذاشت: اعتبار برند مثل جرم، شدت اجرای درست مثل سرعت، حاصلضرب این دو میشود اندازهی ضربهی کسبوکار.
بعد مسیر ایده تا اثر را با یک بازی زبانی خلاصه کرد: ایده تا وقتی دیده نشود پدیده نیست. کیفیت چاپ کافی نیست؛ ویترین، روایت و ارائه بهاندازهی تولید اهمیت دارند. از هویت بصری و نمونهکار روایتدار، تا کانالهای جذب و پیگیری حرفهای.
نقطهی حساس در تئوری پنجرههای شکسته نهفته است. این نظریه همان بینظمیهای کوچک اما تکرارشونده که دومینووار اعتبار را میخورند: تماس بیپاسخ، تحویل دیر، بستهبندی بیدقت. نسخهی عملی طاهری سرراست است: هر پنجرهی شکسته باید همان روز تعویض شود؛ نه فردا.
همزمان تأکید میکند که بازار چاپ عوض شده است. سفارش وبی، API، شخصیسازی و تیراژهای کوچک دیگر گزینهی لوکس نیستند در واقع آنان اصل و استانداردند. بهجای تعصب روی یک ابزار، باید سریع آزمود، سنجید و همان راهحل سازگار با فرایند خود را سوار کرد.
در جمعبندی، طرز فکر را از کارگاهی که فقط چاپ میکند را باید به ایدهخانهای که خلق ارزش را حرفهای ارائه میکند منتقل کرد: اعتبار وعدههایی که همیشه عمل میشوند + سرعت اجرای بینقص، اندازهی ضربه را بالا میبرد و کسبوکار را در میدان پرتلاطم امروز، برنده نگه میدارد.
مسعود صرامی، کارآفرین
امید به مثابهی نیروی پیشران شهر
مسعود صرامی، کارآفرین اصفهانی، با روایت مسیر شخصیاش از اولین کاتالوگها و بیزینسکارتها تا گشودن بازارهای خلیجفارس، تأکید کرد که امید مهمترین سوخت حرکت است. اگر امید از جامعه گرفته شود، پا از پدال میافتد؛ پس حتی در روزهای پرالتهاب باید سرعت کار را بالا برد و از ترسهای بیرونی نترسید.
او خطاب به فعالان چاپ گفت: راز زمیننخوردن، ادامهدادن است، حرکت بهسوی مقصد، حتی اگر رسیدن قطعی نباشد. بهجای انتظار برای خبر خوب، باید کار خودمان را بکنیم و شایستگیمان را در همین شهر نشان دهیم؛ همان شایستگیای که باعث شده بسیاری از کارآفرینان در اصفهان بمانند و بسازند.
این کارآفرین نمونه ضمن ابراز آشنایی دیرینه خود با برخی از اهالی چاپ از اهمیت، تأثیر و قدمت این صنعت سخت گفت و برخی از جدیدترین ایدههای اجرایی خود در اصفهان را شرح داد.
صرامی در پایان گفت: هدف من این است که بانک زمان و شهر سالمندان را با امید، سرعت عمل و همبستگی
شهری به جریان بیندازیم؛ بهجای اتکا به منابع محدود کلاسیک، باید خردسرمایههای مردم و سرمایه اجتماعی اصفهان را گرد بیاوریم تا شبکهای پایدار از حمایت بیننسلی شکل بگیرد و در کنار رونق کسبوکارهای امروز، شأن و کرامت نسل فردا نیز تضمین شود.
سپس نمایندهی نقش الماس (آرش حصاری) از فعالیتهای نشر/چاپ مجموعهشان گفت و بهنوعی بیانیهی توانمندی که معمولاً اسپانسرهای اصلی در اینگونه همایشها ارائه میکنند.
عباس زارع، مدیرکل چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
همزمان فرهنگی و صنعتی؛ اصفهان با ۶۶۹ واحد مجوزدار در اول صف قطبها
مدیرکل چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در جمعبندی دولتی روز، دو پیام روشن داد: نگاه دولت چهاردهم به چاپ، همزمان فرهنگی و صنعتی است و اصفهان با ۶۶۹ واحد دارای مجوز چاپ، یکی از قطبهای مهم کشور و خاستگاه چاپ در خاورمیانه محسوب میشود. او با یادآوری اینکه نخستین استقرار ماشین چاپ کشور در اصفهان رخداده است بر اهمیت این استان تأکید کرد.
او با تأکید بر نقش رویدادهای تخصصی ازجمله جشنواره ملی چاپ و همایشهای استانی در همافزایی و معرفی ظرفیتها افزود: صادرات محصولات و خدمات چاپ در نیمه نخست سال، نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۰٪ رشد داشته و همزمان، واردات اقلام چاپی کاهشیافته است؛ دستاوردی که به گفتهی او نتیجهی همراهی بخش خصوصی، تشکلهای صنفی و دستگاههای اجرایی است.
زارع در حاشیه برنامه، ضمن قدردانی از میزبانی اصفهان و همراهی فعالان صنف، بر حفظ هویت فرهنگی چاپ در کنار رقابتپذیری صنعتی تأکید کرد و نقش همایشهای تخصصی را در پیوند دادن این دو ساحت یادآور شد.
علی اشفاق، رئیس اتحادیه چاپخانهداران اصفهان
خانوادهای بهنام چاپ اصفهان
علی اشفاق، رئیس اتحادیه چاپخانهداران اصفهان، با قدردانی کوتاه و صمیمی از حاضران، از رؤسای اتحادیههای تهران، تبریز، ارومیه، مازندران، گیلان و گلستان تا پیشکسوتان شهر سخنش را بیمتن و از دل آغاز کرد و گفت صنعت چاپ یک خانواده است که رشتههای گوناگون آن از فلکسو و کارتنسازی تا فرمهای طولانی و چاپهای نو زیر یک سقف گردآمدهاند. او تأکید کرد اصفهان بزرگترین چاپخانهها و بیشترین برجهای چاپی کشور را در خود جا داده و این سرمایه، نتیجه همدلی همین خانواده است.
اشفاق با اشاره به ظرفیتهای ملی این حوزه گفت ایران میتواند قلب صنعت چاپ خاورمیانه باشد، بهشرط آنکه به خودتحریمی پایان دهیم و دست در دست هم بگذاریم. او بازدیدهای میدانی از واحدهای منطقه را نشانهای از توان فنی و مدیریتی ایرانیان دانست و از فعالان صنف خواست اختلافات را کنار بگذارند تا مزیتهای واقعی کشور در بازارهای پیرامونی دیده شود.
او با ادای احترام به چهرههای اثرگذار شهر از مسعود صرامی و حسین طاهری تا همراهی اتاق بازرگانی (به ریاست مهندس کشانی) یاد کرد و سرمایهداری واقعی خود را نه پول، بلکه سرمایه اجتماعی همین شبکه همکاران و دوستان دانست؛ سرمایهای که به گفته او سالهاست با محبت و همکاری روزمره شکلگرفته است.
در جمعبندی، اشفاق با عذرخواهی از کمبود وقت، بر ادامه مسیر آموزش، توانمندسازی جوانان و میزبانی شایسته از میهمانان شهر تأکید کرد و گفت هدف مشترک، آبادانی اصفهان و اعتلای صنعت چاپ است، مسیر روشنی که تنها با همدلی، زیست صنفی کنار هم و پرهیز از خودتحریمی پیش میرود.
این همایش کار خود را با اهدای لوح به پیشکسوتان و حامیان خود به پایان رساند.
در پایان باید گفت یازدهمین همایش چاپ و بستهبندی اصفهان، بیش از آنکه یک مراسم سالانه باشد، آینهی کیفیت رابطهی فعالان اقتصادی اصفهان با شهرشان بود. وفاداری به ریشههای هنری، عملگرایی فناوریمحور برای آینده و پافشاری بر این ایده که چاپ در اصفهان، فقط صنعت نیست؛ هنر اقتصاد این شهر است. وقتی مدیرکل چاپ و نشر وزارت ارشاد در پایان گفت نگاه دولت چهاردهم به چاپ، فرهنگی و صنعتی است، همان جملهی آغاز سالن را کامل کرد: این صنعت را دل انتخاب میکند و عقل جمعی شهر آن را میچرخاند.
